An toàn vệ sinh công nghiệp: hoá chất, điện, làm trên cao

An toàn vệ sinh công nghiệp xoay quanh năm nhóm rủi ro: hoá chất tẩy rửa, điện và máy móc, sàn ướt trơn trượt, làm việc trên cao và tài sản của khách. Cách phòng tránh chung là chọn dung dịch theo vật liệu và dùng đúng hướng dẫn trên nhãn, không trộn các chất tẩy rửa với nhau, thông gió khi làm trong không gian kín, mang bảo hộ phù hợp, đặt biển báo ở khu vực sàn ướt và chỉ làm trên cao khi có phương tiện an toàn. Bài viết là hướng dẫn phổ thông, không thay thế nhãn sản phẩm, hướng dẫn của nhà sản xuất hay nội quy an toàn của từng công trình.

An toàn vệ sinh công nghiệp gồm những nhóm rủi ro nào?

Vệ sinh công nghiệp thường dùng dung dịch chuyên dụng cần pha loãng, máy móc nặng và làm trên diện tích lớn, nên rủi ro nhiều hơn việc dọn dẹp thường ngày. Người chịu rủi ro không chỉ là đội thi công mà còn là người ở, người làm việc trong công trình và chính các bề mặt, đồ đạc được làm sạch.

Có thể xếp các rủi ro vào năm nhóm sau.

Nhóm rủi ro	Thường xảy ra khi nào, phòng tránh ra sao
Hoá chất tẩy rửa	Kích ứng da, mắt, đường hô hấp khi pha sai, trộn lẫn hoặc dùng trong phòng kín; hỏng bề mặt khi dùng sai vật liệu. Phòng tránh: đọc nhãn, pha đúng hướng dẫn, không trộn, thông gió, mang bảo hộ.
Điện và máy móc	Dây điện kéo qua sàn ướt, ổ cắm quá tải, máy chà chạy sát đồ dễ vỡ. Phòng tránh: kiểm tra dây và phích cắm, giữ mối nối khô ráo, chỉ người đã được hướng dẫn mới vận hành máy.
Sàn ướt	Trượt ngã của cả người làm lẫn người đi ngang, nhất là trên đá bóng và cầu thang. Phòng tránh: đặt biển báo, chia khu để luôn còn lối đi khô, hút nước ngay sau khi chà.
Làm việc trên cao	Ngã khi với tay lau trần, đèn, kính cao hoặc khi đứng trên vật kê tạm. Phòng tránh: dùng thang chuyên dụng trên nền phẳng; vị trí vượt tầm thang giao cho đơn vị chuyên về làm việc trên cao.
Tài sản của khách	Trầy sàn, xước kính, loang mặt đá, đổ vỡ đồ trang trí, nước vào thiết bị điện tử. Phòng tránh: che chắn, chụp ảnh nguyên trạng, thử dung dịch ở chỗ khuất, thống nhất những món không di chuyển.

An toàn hoá chất vệ sinh công nghiệp: dung dịch nào hợp với vật liệu nào?

Phần lớn hư hại bề mặt trong lúc làm sạch đến từ một nguyên nhân: chất tẩy đúng cho vết bẩn nhưng sai cho vật liệu. Bảng dưới đây nêu nguyên tắc chung cho các vật liệu thường gặp; nhãn sản phẩm và khuyến nghị của nhà sản xuất vật liệu luôn được ưu tiên hơn bảng này.

Vật liệu	Nên và không nên
Đá marble, đá vôi, terrazzo	Nên: dung dịch trung tính, khăn mềm, lau khô sau khi làm. Không nên: chất tẩy có tính axit, kể cả giấm và chanh, vì có thể làm mặt đá mờ, rỗ.
Granite, gạch men, gạch granite nhân tạo	Nên: dung dịch trung tính cho việc thường ngày; chất tẩy cặn chỉ dùng cục bộ và xả kỹ. Không nên: để chất tẩy mạnh khô trên bề mặt, chà vật liệu nhám lên gạch bóng.
Sàn gỗ, gỗ công nghiệp	Nên: khăn vắt ráo, sản phẩm dành cho sàn gỗ. Không nên: đổ nước trực tiếp, chà máy ướt, dùng chất tẩy mạnh làm hỏng lớp phủ.
Kính, gương	Nên: nước lau kính, gạt cao su, khăn sợi mịn. Không nên: cạo khi kính còn khô, dùng vật nhám; không dùng lưỡi cạo trên kính dán phim.
Inox, nhôm, thiết bị mạ	Nên: dung dịch dịu nhẹ, lau xuôi theo vân, lau khô. Không nên: chất tẩy chứa clo hoặc axit mạnh, miếng chà kim loại.
Tường, trần và bề mặt sơn	Nên: hút bụi, lau khô hoặc lau ẩm nhẹ tại vết bẩn. Không nên: dung môi, chất tẩy mạnh, chà mạnh tay làm bạc màu sơn.
Ron gạch, keo silicon	Nên: bàn chải lông vừa, chất tẩy phù hợp và xả kỹ. Không nên: ngâm chất tẩy mạnh lâu, vì ron và keo có thể đổi màu, mủn.
Vật liệu chưa rõ	Nên: hỏi nhà cung cấp vật liệu, thử ở một góc khuất và chờ khô rồi mới đánh giá. Không nên: suy đoán theo vẻ ngoài, vì đá nhân tạo và đá tự nhiên dễ bị nhầm với nhau.

Pha và dùng chất tẩy rửa cần theo những nguyên tắc nào?

Tám nguyên tắc dưới đây áp dụng cho mọi loại dung dịch, kể cả những sản phẩm quen dùng trong gia đình.

Đọc nhãn trước khi dùng: công dụng, bề mặt được phép, cách pha, cảnh báo và cách sơ cứu.
Pha đúng tỷ lệ nhà sản xuất hướng dẫn; pha đậm hơn không sạch hơn mà dễ để lại cặn và hại bề mặt.
Không trộn các chất tẩy rửa với nhau. Chất tẩy chứa clo gặp chất có tính axit hoặc amoniac có thể sinh khí độc.
Giữ dung dịch trong bình có nhãn; không sang chiết vào chai nước uống hay vật đựng thực phẩm.
Với vật liệu chưa biết rõ hay vết bẩn khó, thử trước ở một góc khuất.
Bắt đầu bằng cách nhẹ nhất có hiệu quả; chỉ chuyển sang chất mạnh hơn khi cần.
Xả hoặc lau lại bằng nước sạch sau khi dùng chất tẩy, nhất là ở bề mặt tiếp xúc thực phẩm và nơi tay hay chạm.
Sau buổi làm: thu hồi toàn bộ dung dịch và dụng cụ; nước bẩn đổ đúng nơi toà nhà hoặc chủ nhà chỉ định.

Thông gió và bảo hộ cần được bảo đảm ra sao?

Hơi của chất tẩy rửa tích tụ nhanh trong phòng tắm, bếp kín và phòng không cửa sổ. Thông gió và bảo hộ là hai lớp phòng vệ đơn giản, áp dụng được ở mọi công trình.

Biện pháp	Áp dụng thế nào
Thông gió tự nhiên	Mở cửa sổ, cửa ban công, cửa phòng trong suốt lúc dùng chất tẩy và thêm một lúc sau đó.
Quạt hút, quạt thổi	Bật quạt hút phòng tắm, máy hút mùi bếp; phòng không có cửa sổ thì đặt thêm quạt thổi ra phía cửa.
Chia đợt trong phòng kín	Làm từng đợt ngắn, ra ngoài nghỉ giữa các đợt; dừng ngay khi thấy cay mắt, khó thở, chóng mặt.
Găng tay	Mang khi tiếp xúc chất tẩy cặn, chất tẩy dầu mỡ; thay khi rách.
Kính bảo hộ, khẩu trang	Dùng khi phun xịt, khi chà ở vị trí cao quá tầm mắt hoặc khi có bụi mịn sau thi công.
Giày	Kín mũi, đế chống trượt; không đi chân trần hay dép lê trên sàn ướt có dung dịch.

An toàn lao động vệ sinh công nghiệp: điện, máy, sàn ướt và làm việc trên cao cần lưu ý gì?

Ngoài hoá chất, tai nạn trong lúc làm vệ sinh thường liên quan đến điện, nước và độ cao. Các lưu ý dưới đây là thực hành phổ biến; nội quy của toà nhà, nhà máy luôn được áp dụng trước.

Điện: kiểm tra dây và phích cắm trước khi dùng; không cắm nhiều máy công suất lớn vào cùng một ổ; giữ phích cắm, ổ nối cách xa vùng nước.
Thiết bị của công trình: ngắt điện đèn, quạt trước khi lau; không phun nước vào ổ cắm, công tắc, tủ điện, thiết bị điện tử.
Máy chà sàn: chỉ người đã được hướng dẫn mới vận hành; dọn vật cản và dây điện khỏi đường máy; chọn đĩa chà theo vật liệu.
Sàn ướt: đặt biển báo ở mọi lối vào khu đang làm; làm từng nửa hành lang, từng nhịp cầu thang để luôn còn lối đi khô.
Thang: đặt trên nền phẳng, khô; không đứng ở bậc trên cùng; không kê ghế, bàn hay đứng trên bậu cửa thay cho thang.
Trên cao: không trèo ra ngoài lan can, không vươn người qua cửa sổ. Kính mặt ngoài nhà cao tầng là việc của đơn vị có thiết bị treo và nhân sự được huấn luyện riêng.
Nhà xưởng, công trường: theo nội quy an toàn của cơ sở, vốn có thể chặt chẽ hơn thói quen của đội vệ sinh.

Nhà có trẻ nhỏ, người cao tuổi và thú cưng cần lưu ý gì?

Trẻ nhỏ và thú cưng ở gần mặt sàn, hay chạm tay, liếm chân; người cao tuổi dễ trượt ngã và nhạy với mùi. Vài sắp xếp đơn giản giúp giảm rủi ro cho các thành viên này.

Cho đơn vị thi công biết trước nếu trong nhà có trẻ nhỏ, người cao tuổi, người nhạy cảm với mùi hoặc thú cưng.
Trong lúc làm, để trẻ và thú cưng ở một phòng khác hoặc ra ngoài, tránh sàn ướt, dây điện và máy đang chạy.
Cất bát ăn, đồ chơi, chuồng, khay vệ sinh của thú cưng khỏi khu vực làm; bể cá, lồng chim nên được che hoặc chuyển sang phòng thoáng.
Đề nghị lau lại bằng nước sạch những bề mặt trẻ hay chạm: mặt bàn thấp, tay nắm, sàn khu vui chơi.
Chỉ cho trẻ và thú cưng vào lại khi sàn đã khô, phòng đã được thông gió và không còn mùi chất tẩy.
Kiểm tra lại sau buổi làm: không còn chai lọ, khăn, miếng chà nào bị bỏ quên trong tầm với của trẻ.

Nên hỏi đơn vị thi công những câu gì về an toàn?

Tám câu hỏi dưới đây có thể đặt cho bất kỳ đơn vị nào trước khi chốt lịch. Câu trả lời cụ thể, gắn với công trình của Quý khách, đáng tin hơn một lời cam đoan chung.

Dung dịch nào sẽ dùng cho đá, gỗ, inox, kính trong công trình này; có thử trước ở chỗ khuất không?
Đội có mang theo nhãn hoặc tài liệu của sản phẩm để chủ nhà xem khi cần không?
Ai là người phụ trách tại chỗ, có mặt suốt buổi hay không?
Vị trí trên cao nào đội nhận làm, bằng phương tiện gì; vị trí nào không nhận?
Đồ đạc, thiết bị điện tử được che chắn ra sao; hiện trạng có được chụp ảnh trước khi làm không?
Khi có hư hại, cần báo trong thời hạn nào và quy trình xử lý ra sao?
Nước bẩn, rác và dung dịch thừa được thu gom, đổ ở đâu?
Nhà có trẻ nhỏ, thú cưng thì đội sắp xếp trình tự và thời gian thông gió thế nào?

UpClean áp dụng những nguyên tắc an toàn nào?

Các nguyên tắc dưới đây nằm trong Up Standard, bộ tiêu chuẩn chung cho các dịch vụ của UpClean, và được áp dụng ở những công trình vệ sinh công nghiệp do UpClean thực hiện.

Nội dung	Cách UpClean thực hiện
Dung dịch theo vật liệu	Đá marble, terrazzo và các bề mặt gốc canxi không tiếp xúc với chất tẩy có tính axit; inox, nhôm và bề mặt sơn không tiếp xúc với chất ăn mòn. Gặp vật liệu chưa rõ hay vết bẩn cứng đầu, chuyên viên thử trước ở một chỗ khuất.
Pha và sử dụng	Tỷ lệ pha theo đúng hướng dẫn của nhà sản xuất; các loại chất tẩy rửa không được trộn với nhau.
Thông gió, bảo hộ	Cửa được mở để thông gió khi làm ở không gian kín như nhà vệ sinh, bếp và phòng không cửa sổ; lúc xử lý cặn bám, dầu mỡ, chuyên viên mang găng tay và đồ bảo hộ phù hợp.
Thu hồi sau buổi làm	Toàn bộ dung dịch và dụng cụ được mang về; nước bẩn được gom lại, đổ đúng nơi quy định.
Trẻ nhỏ, người cao tuổi, thú cưng	Khi Quý khách cho biết từ lúc khảo sát, chuyên viên sắp trình tự và thời gian thông gió cho phù hợp. Mặt bàn, tay nắm và những chỗ trẻ hay chạm được lau lại bằng nước sạch.
Thiết bị và bảo vệ bề mặt	Máy chà sàn dùng đĩa chà hợp với từng loại đá, gạch; máy hút bụi công nghiệp hút nước bẩn sau khi chà để nước không loang sang khu khác; sofa, tủ kệ, màn hình, đồ trang trí có tấm phủ, chuyên viên mang bọc giày.
Làm việc trên cao	Trần, đèn và kính chỉ được làm ở nơi thang chuyên dụng với tới an toàn. Chuyên viên Up không trèo qua lan can, không đứng lên bậu cửa sổ và không đu dây; phần kính mặt ngoài phải dùng dây treo hoặc gondola nằm ngoài phạm vi của UpClean.
Tài sản	Ảnh nguyên trạng được chụp trước khi làm. Nếu có hư hại, Quý khách báo trong 24 giờ kể từ khi nhận Up Report, kèm hình ảnh; UpClean đối chiếu với ảnh nguyên trạng rồi xử lý theo Chính sách bảo hành.

Câu hỏi thường gặp

An toàn vệ sinh công nghiệp gồm những nội dung gì?+

An toàn vệ sinh công nghiệp gồm năm nhóm: an toàn hoá chất, an toàn điện và máy móc, phòng trượt ngã trên sàn ướt, an toàn khi làm việc trên cao và bảo vệ tài sản của khách. Mỗi nhóm có biện pháp riêng, nhưng đều dựa trên việc khảo sát trước, làm đúng hướng dẫn của nhà sản xuất và có người phụ trách tại chỗ.

Vì sao không được trộn các chất tẩy rửa với nhau?+

Một số chất tẩy rửa phản ứng với nhau và sinh khí độc, điển hình là chất tẩy chứa clo gặp chất có tính axit hoặc amoniac. Trộn lẫn cũng không làm sạch hơn. Mỗi sản phẩm nên được dùng riêng, đúng tỷ lệ pha ghi trên nhãn, và bề mặt cần được xả nước trước khi chuyển sang một sản phẩm khác.

Hoá chất vệ sinh công nghiệp có làm hỏng đá marble không?+

Có thể, nếu dùng sai loại. Đá marble, đá vôi và terrazzo nhạy với axit; các chất có tính axit, từ chất tẩy cặn đến giấm ăn, có thể làm mặt đá mờ và rỗ. Với các loại đá này chỉ nên dùng dung dịch trung tính và thử trước ở một góc khuất.

Sau khi vệ sinh công nghiệp bao lâu thì trẻ nhỏ và thú cưng vào lại được?+

Không có một con số chung, vì còn tuỳ dung dịch đã dùng và độ thoáng của căn nhà. Mốc thực tế là khi sàn đã khô hẳn, phòng đã được thông gió và không còn mùi chất tẩy; với sản phẩm có khuyến cáo riêng thì làm theo nhãn.

Có cần ra khỏi nhà trong lúc vệ sinh công nghiệp không?+

Không bắt buộc, nhưng nên tránh khu vực đang làm vì có sàn ướt, dây điện và máy đang chạy. Trẻ nhỏ, người cao tuổi, người nhạy cảm với mùi và thú cưng nên ở phòng khác hoặc ra ngoài trong thời gian dùng chất tẩy ở bếp và nhà vệ sinh.

An toàn lao động vệ sinh công nghiệp do bên nào chịu trách nhiệm?+

Theo thông lệ, bên cung cấp dịch vụ lo trang bị bảo hộ, hướng dẫn và giám sát nhân sự của mình; bên thuê cung cấp thông tin về mặt bằng, nội quy và những điểm nguy hiểm đã biết. Phần phân chia cụ thể nên được ghi trong hợp đồng, nhất là với nhà xưởng và hạng mục trên cao.

UpClean có lau kính mặt ngoài trên cao không?+

UpClean chỉ làm kính tại vị trí tiếp cận an toàn: mặt trong, và mặt ngoài của những ô kính với tới được từ trong nhà hoặc từ ban công. Chuyên viên Up không trèo qua lan can, không đu dây; kính mặt dựng của toà nhà, vốn cần dây treo hoặc gondola, nằm ngoài phạm vi của UpClean. Với phần này, UpClean có thể giới thiệu một đơn vị chuyên thi công trên cao, có chứng chỉ an toàn; đơn vị ấy báo giá riêng.

Dung dịch UpClean dùng có an toàn cho trẻ nhỏ và thú cưng không?+

Dung dịch được chọn theo vật liệu và dùng đúng liều lượng hướng dẫn; mặt bàn, tay nắm và những chỗ trẻ hay chạm được lau lại bằng nước sạch, mọi dung dịch được thu dọn khi xong việc. Quý khách nên báo về trẻ nhỏ, thú cưng từ lúc khảo sát để đội sắp trình tự và thời gian thông gió; trong lúc làm, trẻ và thú cưng nên ở phòng khác, tránh sàn ướt và máy đang vận hành.

An toàn vệ sinh công nghiệp: năm nhóm rủi ro, cách dùng hoá chất theo vật liệu và câu hỏi nên đặt