Chống mối cho nhà mới xây: hạng mục và thời điểm thi công

Chống mối cho nhà mới xây nên được thực hiện ngay từ giai đoạn làm móng và trước khi đổ sàn tầng trệt, vì đó là lúc nền đất còn mở để tạo lớp ngăn giữa đất và công trình. Ba nhóm hạng mục thường gặp là xử lý nền, hàng rào quanh móng thường gọi là hào chống mối, và xử lý gỗ trước khi lắp đặt. Nhà đã xây xong vẫn có thể bổ sung lớp phòng mối nhưng phải can thiệp vào phần hoàn thiện nhiều hơn; nếu nhà đang có mối hoạt động thì cần diệt mối trước.

Chống mối cho nhà mới xây: vì sao nên làm ngay từ lúc làm móng?

Mối đất sống trong đất và đi lên công trình qua những khe hở rất nhỏ: mạch ngừng bê tông, khe giữa nền và tường, lỗ chờ đường ống. Lúc đang làm móng, phần đất bên dưới và quanh công trình còn lộ ra, nên có thể tạo một lớp ngăn liền mạch giữa đất và kết cấu.

Khi sàn đã đổ và tường đã trát, muốn đưa lớp ngăn ấy xuống dưới thì phải khoan qua lớp hoàn thiện, và vẫn khó phủ kín như lúc mặt bằng còn mở. Vì vậy, phòng mối trong lúc xây thường ít xáo trộn và trọn vẹn hơn so với bổ sung về sau.

Nguy cơ không chỉ đến từ đất nền. Ván khuôn bỏ quên, rễ cây, cọc gỗ chôn dưới nền là nguồn thức ăn kéo mối đến; khu đất từng là vườn hoặc nằm cạnh nhà đã có mối cũng cần được lưu ý từ đầu.

Công trình mới cần những hạng mục phòng mối nào?

Phương án cụ thể do đơn vị đủ điều kiện lập theo bản vẽ và hiện trường. Ở mức khái quát, chống mối công trình xây mới thường gồm các nhóm hạng mục sau. Bài viết không nêu kích thước, định mức hay liều lượng, vì đó là phần thiết kế riêng của từng công trình.

Hạng mục	Mục đích và phạm vi
Khảo sát và dọn mặt bằng	Kiểm tra khu đất và công trình lân cận xem có mối sẵn hay không; thu dọn gốc cây, gỗ mục, ván khuôn thừa để không còn nguồn thức ăn dưới nền.
Xử lý nền	Tạo lớp ngăn trên mặt nền tầng trệt đã đầm, trước lúc đổ bê tông, nhằm chặn mối đi thẳng từ đất lên.
Hào chống mối	Hàng rào bao quanh móng và tường ngoài, chặn mối tiếp cận công trình từ phía sân vườn và nhà bên cạnh.
Chân tường và lỗ kỹ thuật	Bảo vệ đoạn tường tiếp giáp nền và những chỗ đường ống nước, ống luồn dây điện đi xuyên qua sàn, vốn là lối đi quen thuộc của mối.
Xử lý gỗ	Bảo vệ khung cửa, ván sàn, gỗ ốp và tủ âm trước khi lắp đặt, tập trung vào phần gỗ áp tường và áp nền.
Hồ sơ phần phòng mối	Sơ đồ khu vực đã xử lý và ảnh từng giai đoạn, vì các lớp này sẽ bị che lấp sau khi hoàn thiện.

Hào chống mối là gì và có tác dụng gì?

Hào chống mối là cách gọi quen thuộc của hàng rào phòng mối quanh móng: một dải đất chạy dọc chân móng và tường bao được đào lên, xử lý rồi lấp lại, tạo thành vùng ngăn mối từ bên ngoài.

Xử lý nền chặn hướng đi từ dưới lên; hào chống mối chặn hướng đi từ xung quanh vào. Hai hạng mục bổ sung cho nhau, và hiệu quả phụ thuộc nhiều vào tính liên tục: một đoạn bị bỏ sót hay bị đào cắt về sau có thể trở thành lối vào.

Kích thước và cách thi công hào do đơn vị xử lý xác định theo nền đất và thiết kế móng. Về phía chủ nhà, điều cần nhớ là báo lại khi xây bồn hoa, lát sân hay đào đường ống sát tường, để đoạn hàng rào bị cắt được xem xét bổ sung.

Thi công chống mối vào giai đoạn nào của tiến độ xây?

Mỗi hạng mục chỉ làm được trong một khoảng ngắn của tiến độ, nên lịch phòng mối cần được chốt cùng lúc với lịch thi công phần thô. Bảng dưới đây nêu sự tương ứng thường gặp.

Giai đoạn xây	Việc phòng mối tương ứng
Trước khi khởi công	Khảo sát khu đất, xử lý tổ mối sẵn có nếu phát hiện, dọn gốc cây và gỗ mục.
Xong móng, đã đầm nền	Xử lý nền rồi mới đổ bê tông sàn trệt; trong khoảng giữa hai việc, hạn chế xáo trộn lớp đất đã xử lý.
Xây tường bao	Làm hào chống mối quanh móng và tường ngoài; xử lý đoạn chân tường tiếp giáp nền.
Lắp đặt hệ thống kỹ thuật	Rà lại các lỗ ống xuyên sàn, hộp kỹ thuật; bổ sung ở nơi vùng đã xử lý bị đào cắt do đổi thiết kế.
Hoàn thiện, lắp gỗ	Xử lý các hạng mục gỗ như khung cửa, sàn, vách ốp, tủ âm tường trước khi lắp.
Sau khi vào ở	Xem lại chân tường, khung cửa tầng trệt mỗi năm và báo đơn vị xử lý trước khi đào, lát thêm quanh nhà.

Nhà đã xây xong mà chưa phòng mối thì nên làm gì?

Nhà đã hoàn thiện vẫn có thể bổ sung lớp phòng mối, nhưng cách làm khác: thay vì xử lý trên mặt bằng mở, đơn vị xử lý tạo hàng rào quanh chân tường bên ngoài và đưa chế phẩm xuống nền qua các lỗ khoan nhỏ, có thể kết hợp trạm nhử để theo dõi. Cách làm này có can thiệp vào lớp hoàn thiện và cần thời gian cách ly, nên vị trí khoan được thống nhất trước bằng văn bản.

Việc đầu tiên là xác định nhà đang ở tình trạng nào, vì thứ tự công việc khác nhau.

Chưa thấy dấu hiệu mối: Tự kiểm tra từng phòng theo bài Dấu hiệu nhà có mối. Nhà có tầng trệt tiếp đất, sân vườn hoặc nhiều đồ gỗ có thể hẹn khảo sát để cân nhắc lớp phòng ngừa.
Đã có đường mui, gỗ bị hại: Ưu tiên diệt đàn mối đang hoạt động với dịch vụ Diệt mối tận gốc; lớp phòng ngừa lâu dài được tính sau khi mối đã ngừng.
Sắp cải tạo lớn, làm lại nền: Đây là dịp làm phòng mối gần giống như với nhà xây mới; nên đưa hạng mục này vào tiến độ cải tạo ngay từ đầu.
Đồ gỗ có lỗ nhỏ, bột mịn: Nhiều khả năng là mọt gỗ, cần cách xử lý khác với mối.

Phòng mối khác diệt mối thế nào?

Hai việc thường bị gọi lẫn nhau nhưng khác về mục đích, thời điểm và cách đánh giá kết quả. Hiểu đúng giúp Quý khách đặt đúng yêu cầu với đơn vị xử lý.

Điểm so sánh	Phòng mối và diệt mối
Mục đích	Phòng mối: tạo lớp ngăn để mối khó vào công trình. Diệt mối: xử lý đàn mối đang hoạt động trong nhà.
Thời điểm	Phòng mối: trong lúc xây mới hoặc cải tạo lớn. Diệt mối: khi đã có đường mui, gỗ bị hại hoặc mối cánh bay ra từ trong nhà.
Nơi tác động	Phòng mối: đất nền, quanh móng, chân tường, gỗ chưa lắp. Diệt mối: đường đi, nơi mối đang ăn và nguồn tổ.
Mức xáo trộn	Phòng mối khi đang xây gần như không ảnh hưởng đến sinh hoạt. Diệt mối diễn ra trong nhà đang ở, cần che chắn và cách ly.
Cách đánh giá	Phòng mối: hồ sơ thi công và kết quả kiểm tra định kỳ. Diệt mối: mối ngừng hoạt động qua các lần kiểm tra lại.
Quan hệ giữa hai việc	Nhà đang có mối cần diệt trước, phòng sau. Phòng mối làm giảm nguy cơ, không thay cho việc kiểm tra định kỳ.

Chủ nhà và nhà thầu cần phối hợp những gì?

Phòng mối là hạng mục nhỏ so với cả công trình nhưng lại phụ thuộc vào đúng thời điểm. Những việc sau giúp hạng mục này không bị bỏ lỡ hoặc phải làm lại.

Đưa phòng mối vào tiến độ ngay khi ký hợp đồng xây dựng, để nhà thầu biết các điểm phải dừng chờ.
Thống nhất ai báo lịch trước mỗi mốc: đầm nền, đổ sàn, xây tường bao, lắp gỗ.
Trước mỗi mốc xử lý, dọn sạch gỗ vụn, rễ cây và giữ khu vực khô ráo.
Khi phát sinh việc đào thêm sau lúc đã xử lý, chẳng hạn dời hố ga hay đổi tuyến ống, báo đơn vị xử lý để xem xét bổ sung.
Nếu sát công trình có giếng, ao cá hay vườn rau, cho đơn vị xử lý biết trước để có cách che chắn, bảo vệ.
Lưu hồ sơ phòng mối cùng hồ sơ hoàn công của ngôi nhà.

UpClean thực hiện phòng chống mối công trình như thế nào?

UpClean nhận phòng chống mối cho nhà phố, biệt thự và văn phòng tại TP.HCM đang xây mới hoặc cải tạo lớn. Đội kỹ thuật UpClean trực tiếp thi công các hạng mục xử lý theo từng giai đoạn; chuyên viên Up khảo sát, khớp lịch với nhà thầu, theo dõi từng vị trí và giữ hồ sơ. UpClean đã công bố đủ điều kiện cung cấp dịch vụ diệt côn trùng theo quy định; hồ sơ công bố và thông tin chế phẩm được gửi khi Quý khách yêu cầu. Phần thiết kế vẫn thuộc về kỹ sư công trình.

Bước	Nội dung tại UpClean
1. Tiếp nhận bản vẽ	Bản vẽ mặt bằng, bản vẽ móng và tiến độ thi công dự kiến do Quý khách hoặc nhà thầu cung cấp.
2. Khảo sát hiện trường	Miễn phí cho cả phần xem bản vẽ lẫn hiện trường. UpClean xem nền đất, các công trình lân cận và dấu vết mối có sẵn.
3. Phương án và báo giá	Văn bản gửi Quý khách nêu phương án theo giai đoạn, các thời điểm nhà thầu cần dừng thi công và giá trọn gói.
4. Xử lý theo mốc thi công	Tại mỗi mốc, đội kỹ thuật UpClean thi công phần tương ứng: nền, hào, tường hoặc gỗ. Chuyên viên Up có mặt để theo dõi từng vị trí và chụp ảnh ghi nhận.
5. Bàn giao hồ sơ	Quý khách nhận Up Report gồm các vị trí đã xử lý, ảnh chụp ở mỗi giai đoạn, lịch kiểm tra sau khi dọn vào ở và điều kiện bảo hành.
Bảo hành	Tuỳ phương án và hạng mục đã làm; điều kiện cụ thể được ghi trong báo giá bằng văn bản. Sau bàn giao, UpClean giữ hồ sơ và nhắc Quý khách lịch kiểm tra định kỳ.

Câu hỏi thường gặp

Nhà mới xây có cần chống mối không?+

Nên làm, nhất là với nhà có tầng trệt tiếp đất, sân vườn, nhiều hạng mục gỗ hoặc xây trên khu đất từng là vườn. Phòng mối lúc đang xây ít xáo trộn hơn nhiều so với việc quay lại khoan nền khi cả nhà đã dọn vào.

Chống mối cho nhà mới xây nên làm vào lúc nào?+

Có ba thời điểm chính: khi nền tầng trệt đã đầm nhưng chưa đổ bê tông, khi xây tường bao và trước khi lắp các hạng mục gỗ. Vì mỗi thời điểm chỉ kéo dài ít ngày trên công trường, lịch phòng mối nên được thống nhất với nhà thầu từ đầu.

Hào chống mối là gì?+

Hào chống mối là hàng rào phòng mối chạy quanh móng và tường ngoài của công trình, nhằm chặn mối tiếp cận từ đất xung quanh. Kích thước và cách thi công do đơn vị xử lý xác định theo thiết kế móng và nền đất của từng công trình.

Nhà đã đổ sàn rồi có còn chống mối được không?+

Còn, nhưng phải dùng cách khác: tạo hàng rào quanh chân tường và đưa chế phẩm xuống nền qua các lỗ khoan nhỏ, theo vị trí được thống nhất bằng văn bản. Những hạng mục chưa thi công như tường bao và đồ gỗ vẫn làm được đúng giai đoạn.

Thi công chống mối có làm chậm tiến độ xây không?+

Thường không đáng kể nếu các mốc được đưa vào tiến độ từ đầu, vì mỗi lần xử lý diễn ra trong thời gian ngắn. Chậm trễ thường xảy ra khi hạng mục này được nhớ đến muộn và nhà thầu phải dừng chờ ngoài kế hoạch.

Phòng chống mối khác diệt mối ở điểm nào?+

Phòng chống mối tạo lớp ngăn ở nền, quanh móng và trên gỗ để mối khó vào công trình, thường làm khi xây mới hoặc cải tạo lớn. Diệt mối xử lý đàn mối đang hoạt động trong nhà. Nhà đang có mối cần diệt trước rồi mới làm lớp phòng ngừa.

Nhà phố không có sân vườn có cần phòng mối không?+

Vẫn nên cân nhắc. Mối có thể đi lên từ đất nền, từ tường chung với nhà bên cạnh hoặc theo đường ống kỹ thuật, không chỉ từ sân vườn. Mức độ cần thiết được đánh giá khi khảo sát khu đất và công trình lân cận.

Đã phòng mối lúc xây thì sau này có cần kiểm tra nữa không?+

Có. Lớp phòng mối làm giảm nguy cơ chứ không bảo đảm nhà không bao giờ có mối, và có thể bị cắt qua khi đào, lát thêm quanh nhà. Quý khách nên kiểm tra định kỳ theo phương án và báo đơn vị xử lý trước khi cải tạo nền, sân.

Chống mối cho nhà mới xây: các hạng mục phòng chống mối, hào chống mối và thời điểm thi công