Cách diệt mối trong tường nhà: nhận diện, khoanh vùng và xử lý đúng trình tự

Cụm từ "mối ăn tường" mô tả hiện tượng có thật nhưng dễ gây hiểu lầm. Mối là loài ăn xenluloza, chất có trong gỗ, giấy, bìa carton và một số vật liệu gốc thực vật. Chúng không lấy tường gạch hay bê tông làm thức ăn; tường chỉ là lối đi để mối tiếp cận khung cửa, len chân tường, tủ âm tường, lớp ốp gỗ và cả giấy dán tường.

Mối đất cần độ ẩm để sống, nên khi phải đi qua bề mặt khô và hở, chúng đắp những đường mui bằng đất trộn nước bọt và chất thải để che chắn. Đây chính là những vệt đất nâu chạy dọc chân tường, khe gạch mà nhiều gia đình gọi là "tổ mối trên tường". Thực tế, đó thường là đường đi; tổ chính có thể nằm dưới nền, trong đất quanh móng hoặc ở một khoảng xa hơn nhiều.

Hiểu lầm: mối khoét thủng được bê tông

Mối không ăn và không tiêu hoá được bê tông. Theo tài liệu khuyến nông về mối của Đại học Purdue (Hoa Kỳ), với công trình làm trên sàn bê tông, mối xâm nhập qua khe co giãn, vết nứt và các lỗ chừa cho đường ống điện, nước, thoát nước.

Hiểu lầm: nhà bê tông thì không thể có mối

Nhà bê tông vẫn có thể bị mối khi có khe nứt, mạch ngừng thi công, hộp kỹ thuật hoặc lỗ xuyên sàn chưa được trám kín, nhất là ở chân tường thường xuyên ẩm.

Hiểu lầm: thấy bột vụn quanh tường là mối đang ăn gạch

Mùn đất ở mạch gạch hay khe nứt thường là vật liệu mối mang theo để đắp đường mui và bịt lối đi, không phải gạch bị ăn mòn. Tuy vậy, đó vẫn là dấu hiệu cần được kiểm tra sớm.

Sự thật: thiệt hại nằm ở phần gỗ và giấy phía sau

Khung cửa, len chân tường, mặt sau tủ âm tường, sàn gỗ và tài liệu cất trong tủ sát tường là những nơi thường bị hư hại khi mối đã theo tường vào nhà.

Theo Đại học Kentucky (Hoa Kỳ), mối là loài sống ẩn và có thể hoạt động nhiều năm phía sau tường, lớp lát sàn hay vật liệu cách nhiệt mà không bị phát hiện. Vì thế, Quý khách nên lưu ý những biểu hiện nhỏ sau đây:

• Đường mui đất nâu, rộng cỡ chiếc đũa đến ngón tay, chạy dọc chân tường, góc tường, khung cửa hoặc mặt sau tủ.
• Lớp sơn hay giấy dán tường phồng rộp, gợn sóng như bị ẩm; khi ấn nhẹ có cảm giác rỗng phía sau.
• Khung cửa, len chân tường gõ vào nghe tiếng bộp; cửa gỗ bỗng dưng kẹt, khó đóng.
• Mùn đất rơi ra từ mạch gạch, khe nứt, ổ cắm điện hoặc hộp kỹ thuật.
• Cánh mối rụng thành đám quanh bậu cửa sổ, đèn, chân tường vào mùa mối bay.

Đại học Kentucky lưu ý rằng mối phá gỗ khá chậm, nên dành thêm vài ngày để tìm hiểu và chọn phương án thường không làm thiệt hại tăng đáng kể. Quý khách không cần vội vàng, nhưng nên thực hiện ngay các bước sau để việc khảo sát được chính xác:

• Giữ nguyên đường mui, không cạy phá hay xịt thuốc lên đó; đường mui còn nguyên giúp xác định hướng đi của mối và vị trí đặt bả nếu cần.
• Chụp ảnh từng vị trí kèm một vật làm mốc kích thước, ghi chú ngày phát hiện và phòng, tầng tương ứng.
• Kiểm tra các phòng liền kề, phía bên kia bức tường và tầng dưới, nếu có thể tiếp cận.
• Chuyển sách, giấy tờ, quần áo và đồ gỗ rời ra khỏi khu vực, nhưng không dọn sạch hay lau rửa chính đường mui.
• Ghi nhận các chỗ ẩm: vệt thấm, ống nước rò rỉ, máng xối tràn, chân tường đọng nước sau mưa.

Phương án cụ thể do đơn vị được cấp phép đề xuất sau khảo sát, căn cứ loài mối, vị trí tổ, kết cấu tường và việc gia đình đang sinh hoạt hay nhà còn trống. Phần dưới đây giúp Quý khách hiểu khái quát từng nhóm cách làm để trao đổi với đơn vị xử lý thuận lợi hơn.

Xử lý cục bộ trong tường

Đưa chế phẩm vào đường mui, khe nứt hoặc khoan những lỗ nhỏ ở chân tường, khung cửa để tiếp cận khoang rỗng bên trong. Phù hợp khi mối mới xuất hiện ở ít điểm; nếu tổ nằm sâu dưới nền, mối có thể quay lại từ hướng khác.

Đặt bả, trạm bả

Bả được đặt trên đường đi của mối để mối thợ mang về tổ, nhằm tác động đến cả đàn. Ít xáo trộn không gian sống, nhưng cần nhiều tuần theo dõi và trạm bả phải được giữ nguyên vị trí.

Xử lý nền, chân tường

Tạo lớp bảo vệ trong đất nền quanh móng và chân tường để chặn mối từ đất đi lên. Với nhà đã hoàn thiện, việc này có thể cần khoan nền, chân tường và tuân thủ thời gian cách ly theo hướng dẫn.

Khắc phục nguyên nhân

Sửa chỗ rò rỉ, trám khe nứt và lỗ xuyên ống kỹ thuật sau khi mối đã được xử lý, đồng thời thay phần gỗ hư hại. Đây là bước giúp kết quả bền vững, không thay thế được việc xử lý tổ.

Theo Đại học Kentucky, các sản phẩm tự làm bán lẻ hiếm khi loại bỏ được một ổ mối đã hình thành trong nhà. Xịt thuốc lên đường mui chỉ diệt số mối đang có mặt ở đó, còn đàn mối có thể chuyển sang lối đi khác khó phát hiện hơn, gây trở ngại cho việc đặt bả về sau.

Những cách dân gian như rắc muối, đổ dầu hoả, nước sôi vào khe tường chưa có cơ sở cho thấy tiêu diệt được tổ. Dầu hoả còn tiềm ẩn nguy cơ cháy, đặc biệt gần ổ cắm, dây điện âm tường; nước đổ vào tường làm tăng độ ẩm, vốn là điều kiện mối ưa thích.

Nếu Quý khách vẫn muốn dùng sản phẩm bán sẵn cho một điểm nhỏ, nên chọn sản phẩm có số đăng ký lưu hành hợp lệ tại Việt Nam, đọc kỹ nhãn, để xa trẻ nhỏ, thú cưng và thực phẩm, không pha trộn với chất khác, và ngừng sử dụng khi mối xuất hiện ở nhiều vị trí.

• Sửa sớm chỗ thấm, dột và ống nước rò rỉ; giữ chân tường khô ráo.
• Trám khe nứt, mạch nối và lỗ xuyên ống kỹ thuật bằng vật liệu phù hợp sau khi đơn vị xử lý xác nhận.
• Không để thùng carton, giấy cũ, gỗ vụn sát chân tường, gầm cầu thang hay trong kho.
• Giữ khoảng hở giữa bồn cây, đất vườn và tường nhà; không để đất đắp cao hơn chân tường.
• Không tự ý khoan, đục tại các vị trí đã xử lý; báo trước cho đơn vị xử lý nếu dự định cải tạo, vì điều này có thể ảnh hưởng đến điều kiện bảo hành.

Khi mối đã xuất hiện ở nhiều vị trí, trong tủ âm tường, sàn gỗ hoặc ở nhiều tầng, dịch vụ diệt mối, côn trùng của UpClean giúp Quý khách làm việc với một đầu mối duy nhất. Việc xử lý bằng hoá chất do đối tác đủ điều kiện hành nghề thực hiện; UpClean cùng đối tác khảo sát miễn phí, gửi phương án và báo giá trọn gói bằng văn bản, che chắn đồ đạc, giám sát suốt buổi xử lý, vệ sinh sau đó và gửi Up Report kèm lịch kiểm tra lại. Thời hạn bảo hành theo từng phương án được ghi rõ trong báo giá của đối tác.