Hình ảnh con mối: mối thợ, mối lính, mối chúa, mối cánh
Một tổ mối có nhiều đẳng cấp với hình dáng khác nhau. Theo Đại học Kentucky (Hoa Kỳ), tổ mối đất có thể gồm hàng nghìn cá thể, phần lớn là mối thợ ăn gỗ và một số ít mối lính có hàm biến đổi để bảo vệ tổ. Nhận diện đúng giúp Quý khách mô tả chính xác khi trao đổi với đơn vị khảo sát.
- Mối thợ
- Nhỏ, thân mềm, màu trắng ngà hoặc trắng đục, không có cánh, hay bị nhầm là "kiến trắng". Đây là đẳng cấp đông nhất và là loài trực tiếp ăn gỗ, giấy; thường chỉ thấy khi cạy đường mui hoặc gỗ bị mối.
- Mối lính
- Thân tương tự mối thợ nhưng đầu to, sẫm màu vàng nâu, hàm lớn. Khi đường mui bị phá, mối lính thường ra chặn lối để bảo vệ đàn.
- Mối chúa
- Bụng phình rất to, màu trắng ngà, lớn hơn mối thợ nhiều lần, đảm nhận đẻ trứng. Mối chúa sống trong khoang sâu của tổ chính nên gần như không thể tự tìm thấy; con mối chúa cũng không xuất hiện trên đường mui.
- Mối cánh
- Màu nâu sẫm đến đen, có hai đôi cánh dài gần bằng nhau và dễ rụng, bay ra theo đàn vào chiều tối sau mưa để lập tổ mới.
Mối đất và mối gỗ khác nhau thế nào?
Trong cách gọi phổ thông, "mối đất" chỉ nhóm mối sống và làm tổ trong đất, cần độ ẩm và đắp đường mui để đi vào nhà; "mối gỗ" thường chỉ nhóm mối gỗ khô sống ngay trong thanh gỗ, không cần tiếp xúc với đất. Hai nhóm để lại dấu vết khác nhau nên cách kiểm tra cũng khác nhau.
- Mối đất
- Đắp đường mui bằng đất từ nền lên tường, chân cửa, chân tủ; gỗ bị ăn thường còn dính đất bên trong. Hay xuất hiện ở tầng trệt, chân tường ẩm, nhà có sân vườn.
- Mối gỗ khô
- Theo tài liệu của Đại học California (UC IPM) và Đại học Texas A&M, mối gỗ khô đẩy ra những hạt phân khô cỡ khoảng một milimét, có sáu cạnh lõm khi soi bằng kính lúp, qua các lỗ nhỏ trên bề mặt gỗ. Hạt phân thường dồn thành đống nhỏ dưới đồ gỗ, khung cửa, xà gỗ trên cao.
- Điểm dễ nhầm
- Mọt gỗ cũng để lại bột gỗ, nhưng thường mịn như bột, không thành hạt rời có hình dạng đều. Khi không chắc, Quý khách nên giữ lại mẫu trong túi kín để đơn vị khảo sát xác định.
Những dấu hiệu nhà có mối cần lưu ý
- Đường mui đất nâu chạy dọc chân tường, góc tường, khung cửa, hộp kỹ thuật, mặt sau tủ.
- Gỗ gõ vào nghe tiếng bộp, bề mặt sơn còn nguyên nhưng ấn nhẹ thì lún; sàn gỗ có đoạn lún, phồng.
- Cánh mối rụng thành đám ở bậu cửa sổ, chân tường, quanh đèn, nhất là sau những cơn mưa.
- Hạt phân nhỏ, rời, đều nhau dưới đồ gỗ hoặc khung cửa.
- Mùn đất ở khe nứt tường, mạch gạch, ổ cắm điện; giấy dán tường phồng rộp.
- Sách, giấy tờ, thùng carton trong tủ bị ăn từ bên trong, có lẫn đất.
- Cửa gỗ bỗng dưng kẹt, khó đóng mở dù không có thay đổi về độ ẩm.
Tổ mối trong nhà thường nằm ở đâu?
Tổ chính của mối đất thường nằm dưới nền nhà, trong đất quanh móng, gốc cây hoặc bồn cây sát tường. Khi đàn lớn và có nguồn ẩm ổn định, mối có thể lập thêm tổ phụ ngay trong nhà, như hộc tường rỗng, gầm cầu thang, sàn gỗ, tủ âm tường, trần thạch cao gần chỗ dột.
Đại học Kentucky lưu ý mối là loài sống ẩn và có thể hoạt động nhiều năm sau tường, lớp lát sàn mà không bị phát hiện. Vì vậy, việc không thấy tổ không có nghĩa là nhà không có mối; dấu vết bên ngoài mới là căn cứ để quyết định có cần khảo sát hay không.
Bảng tự kiểm tra mối theo từng phòng
Quý khách có thể chuẩn bị một chiếc đèn pin, một cán tua vít để gõ nhẹ vào gỗ và điện thoại để chụp ảnh. Nên kiểm tra mỗi năm một lần, và thêm một lần sau đợt mưa lớn đầu mùa.
- Phòng khách
- Len chân tường, khung cửa chính, chân kệ tivi và tủ sát tường, mặt sau tranh treo, sàn gỗ gần cửa ra sân.
- Phòng ngủ
- Tủ quần áo âm tường (mở hết cửa, soi góc trong cùng), chân giường gỗ, đầu giường áp tường, sàn gỗ dưới gầm giường.
- Bếp
- Tủ bếp dưới, nhất là gầm bồn rửa có đường ống; mặt sau tủ lạnh; vách gỗ cạnh máy rửa chén nơi dễ ẩm.
- Nhà vệ sinh
- Khung cửa gỗ chân tiếp xúc nền ướt, tủ lavabo, hộp kỹ thuật đường ống, chân tường giáp phòng bên cạnh.
- Cầu thang, kho, gác mái
- Gầm cầu thang, tay vịn và bậc gỗ; thùng carton, giấy cũ trong kho; xà gỗ, la phông và các chỗ từng dột trên gác mái.
- Sân vườn, hiên
- Bồn cây sát tường, gốc cây, hàng rào và sàn gỗ ngoài trời, đất đắp cao quá chân tường, máng xối tràn nước.
- Căn hộ chung cư
- Hộp kỹ thuật, tủ âm tường, khung cửa ban công, sàn gỗ; nếu có dấu hiệu, nên báo ban quản lý vì nguồn mối có thể nằm ở khu vực chung.
Phát hiện dấu hiệu mối rồi, nên làm gì?
- Giữ nguyên hiện trạng: không phá đường mui, không xịt thuốc lên đó.
- Chụp ảnh từng vị trí, giữ lại vài con mối hoặc hạt phân trong túi kín.
- Chuyển giấy tờ, quần áo, đồ gỗ rời ra khỏi khu vực bị ảnh hưởng.
- Ghi lại các chỗ ẩm, rò rỉ nước gần vị trí phát hiện.
- Liên hệ đơn vị đủ điều kiện hành nghề để được khảo sát và đề xuất phương án.
UpClean điều phối khảo sát khi nhà có dấu hiệu mối
Khi đã thấy một trong các dấu hiệu trên, Quý khách có thể gửi ảnh qua Zalo 0968 726 135 để được tư vấn sơ bộ. Dịch vụ diệt mối, côn trùng của UpClean sắp xếp khảo sát miễn phí cùng đối tác đủ điều kiện hành nghề, gửi phương án và báo giá trọn gói bằng văn bản; trong ngày xử lý, chuyên viên Up che chắn, giám sát, vệ sinh sau đó và ghi nhận vị trí xử lý cùng lịch kiểm tra lại trong Up Report.
Câu hỏi thường gặp
Con mối trông như thế nào?+
Mối thợ nhỏ, thân mềm, màu trắng ngà, không cánh; mối lính có đầu to màu vàng nâu và hàm lớn; mối cánh màu nâu sẫm với hai đôi cánh dài gần bằng nhau. Mối thường không lộ ra ngoài mà di chuyển trong đường mui hoặc trong gỗ.
Làm sao tìm mối chúa để diệt tận gốc?+
Quý khách không nên tự tìm, vì mối chúa nằm sâu trong tổ chính, thường dưới nền hoặc trong đất. Các phương án như đặt bả hướng đến việc tác động vào cả đàn mà không cần đào tìm mối chúa.
Kiến mối có phải là mối không?+
"Kiến mối" là cách gọi dân gian của mối, nhất là mối thợ màu trắng. Về sinh học, mối không phải là kiến; hai loài khác nhau ở râu, eo và cánh.
Mối thợ có nguy hiểm cho người không?+
Mối thợ không đốt và hầu như không gây hại trực tiếp cho người. Mối thợ là loài trực tiếp ăn gỗ, giấy, nên mức độ hư hại tài sản phụ thuộc vào số lượng và thời gian đàn mối hoạt động.
Thấy vài con mối thợ trong tủ có cần xử lý ngay không?+
Nên được khảo sát sớm. Mối thợ xuất hiện trong tủ cho thấy đã có đường đi từ tổ vào nhà. Quý khách giữ nguyên hiện trạng, chụp ảnh và chuyển đồ dùng ra ngoài trong lúc chờ khảo sát.
Nhà mới xây có thể có mối không?+
Có. Mối có thể có sẵn trong đất nền, theo đồ gỗ hoặc vật liệu cũ vào nhà. Quý khách nên hỏi chủ đầu tư hoặc nhà thầu về việc phòng mối nền khi xây dựng và kiểm tra lại sau mùa mưa đầu tiên.
Bao lâu nên kiểm tra mối một lần?+
Quý khách nên tự kiểm tra ít nhất mỗi năm một lần, thêm một lần sau đợt mưa lớn đầu mùa. Nhà có sân vườn, nhiều đồ gỗ hoặc từng có mối nên kiểm tra theo lịch đơn vị xử lý đề xuất.
