Rệp giường: cách nhận biết con rệp giường, phòng tránh khi đi xa và khi nào cần diệt chuyên nghiệp

Rệp trưởng thành dẹt, hình bầu dục, màu nâu, kích thước gần bằng hạt táo; sau khi hút máu, thân phồng lên và chuyển sang đỏ sẫm. Rệp non nhỏ hơn và gần như trong suốt, khó thấy bằng mắt thường. Rệp không có cánh, không nhảy, chỉ bò, và có thể nhịn đói khá lâu khi không có người ngủ, nên căn phòng bỏ trống ít ngày chưa chắc đã hết rệp.

Theo CDC, rệp giường không được biết đến là loài truyền bệnh cho người. Dù vậy, vết đốt có thể gây ngứa, mất ngủ và lo âu kéo dài, nên vẫn cần xử lý sớm.

Vết đốt không phải bằng chứng chắc chắn, vì mỗi người phản ứng khác nhau và nhiều loài côn trùng khác cũng gây vết tương tự. Quý khách nên tìm dấu hiệu vật lý theo danh sách mà CDC đưa ra:

• Đốm máu màu gỉ sét hoặc chấm đen nhỏ như mực bút trên ga, vỏ gối, đường viền nệm.
• Vỏ lột xác màu vàng nâu, trứng màu trắng ngà cỡ đầu đinh ghim trong đường may, khe nút nệm.
• Rệp sống tập trung ở nếp gấp của nệm, ga giường và đồ nội thất gần đó.
• Mùi ngọt ngai ngái, ẩm mốc khi rệp đã nhiều.
• CDC lưu ý rệp có thể di chuyển khá xa trong một đêm nhưng thường sống trong phạm vi khoảng 2,4 m quanh chỗ ngủ; vì vậy hãy kiểm tra cả đầu giường, tủ đầu giường, ổ cắm, khung tranh gần giường.

Kiểm tra có trình tự giúp Quý khách xác định đúng phạm vi rệp đang trú, từ đó quyết định tự xử lý hay cần hỗ trợ. Nên chuẩn bị đèn pin, găng tay, một tấm thẻ nhựa cứng để lùa vào khe và túi ni lông có khoá để giữ mẫu nghi ngờ.

• Tháo ga, vỏ gối, soi kỹ đường viền, góc và nút đính của nệm, kể cả mặt dưới.
• Kiểm tra khung giường, đặc biệt các mối ghép, lỗ ốc, mặt sau đầu giường gắn tường.
• Soi tủ đầu giường, ngăn kéo, khe sofa và đệm ghế ở gần chỗ ngủ.
• Xem nẹp chân tường, mép giấy dán tường bị bong, khung tranh và ổ cắm gần giường.
• Theo gợi ý của EPA, đặt bẫy chặn dạng cốc dưới chân giường để theo dõi rệp leo lên giường vào ban đêm; kéo giường cách tường vài phân và không để ga, chăn rủ chạm sàn.
• Chụp ảnh rõ nét những gì tìm thấy; ảnh và mẫu giúp đơn vị chuyên môn xác định chính xác loài trước khi đưa ra phương án.

Nhiều gia đình nhầm lẫn hai loài này. Phân biệt đúng giúp chọn cách xử lý phù hợp, vì cách diệt bọ chét bắt đầu từ thú cưng chứ không phải từ chiếc giường.

Rệp giường

Không nhảy, chỉ bò; trú trong nệm, khung giường, sofa; đốt chủ yếu về đêm ở vùng da hở khi ngủ như cổ, tay, vai. Thường theo hành lý, đồ cũ vào nhà.

Bọ chét

Nhảy rất xa so với kích thước cơ thể; thường gắn với chó, mèo; vết đốt hay tập trung ở mắt cá, cẳng chân. Trứng và ấu trùng nằm trong thảm, ổ nằm của thú cưng.

Hướng xử lý bọ chét

Đưa thú cưng đến bác sĩ thú y để được chỉ định sản phẩm phù hợp; giặt ổ nằm, hút bụi thảm, sofa thường xuyên và bỏ túi bụi ngay sau khi hút. Nếu bọ chét đã lan khắp nhà, nên nhờ đơn vị được cấp phép.

Rệp giường lan chủ yếu qua hành lý, quần áo và đồ đạc chứ không tự di chuyển giữa các thành phố. Cơ quan Bảo vệ Môi trường Hoa Kỳ (EPA) khuyến nghị một số thói quen đơn giản cho người hay đi công tác, du lịch:

• Khi nhận phòng, đặt vali lên giá để hành lý hoặc trong bồn tắm khô, không đặt lên giường hay sàn trải thảm.
• Dùng đèn pin điện thoại kiểm tra đường viền nệm, góc ga, đầu giường và giá để hành lý trước khi ngủ.
• Nếu thấy dấu hiệu nghi ngờ, chụp ảnh và đề nghị đổi phòng, tốt nhất là phòng không liền kề.
• Khi về nhà, mở vali ở lô gia hoặc khu vực sàn cứng, đưa quần áo thẳng vào máy giặt rồi kiểm tra kỹ vali.
• Cất vali xa phòng ngủ; EPA khuyên không để vali dưới gầm giường.
• Với căn hộ cho thuê ngắn ngày, nên kiểm tra nệm, sofa sau mỗi lượt khách và trang bị áo bọc nệm có khoá kéo.

Rệp giường và trứng của chúng nhạy cảm với nhiệt. EPA hướng dẫn sấy chăn ga, quần áo bằng máy sấy ở chế độ nhiệt cao khoảng 30 phút; với vật dụng không giặt được, có thể cho vào túi kín và để trong ngăn đá ở mức 0°F (khoảng −18°C) trong ba ngày, đồng thời dùng nhiệt kế để chắc chắn ngăn đá đủ lạnh vì nhiều tủ gia đình không đạt mức này.

• Cho đồ cần xử lý vào túi ni lông buộc kín ngay tại phòng, rồi mới mang đến máy giặt để tránh rơi rớt dọc đường.
• Hút bụi đường viền nệm, khung giường, khe sofa; buộc kín và bỏ túi bụi ra ngoài ngay sau khi hút.
• Bọc nệm và gối bằng áo bọc chuyên dụng có khoá kéo kín để rệp bên trong không thoát ra được.
• Theo EPA, hơi nước nóng cần đạt ít nhất khoảng 54°C (130°F) và không thổi mạnh để rệp không bị bắn tung ra xung quanh.
• Giảm đồ đạc chất quanh giường để rệp ít chỗ trú; trám khe nứt tường, nẹp chân tường gần chỗ ngủ.
• EPA cảnh báo không tự tăng nhiệt độ cả phòng bằng lò sưởi, bếp than hay máy sưởi: cách này không hiệu quả và gây nguy hiểm.

• Rệp nhỏ, dẹt, chui sâu vào khe khung giường, ổ cắm, nẹp tường, gáy sách; chỉ xử lý chiếc nệm sẽ bỏ sót phần lớn quần thể.
• Trứng bám chặt trong khe và có thể nở sau khi đợt xử lý đầu tiên đã kết thúc.
• Xịt bình xịt côn trùng thông thường có thể khiến rệp tản sang phòng khác hoặc nhà bên cạnh.
• Vứt nệm vội vàng mà không bọc kín có thể làm rơi rệp dọc hành lang, thang máy.
• Việc xử lý cần lặp lại và theo dõi trong nhiều tuần: EPA khuyên tiếp tục kiểm tra ít nhất mỗi bảy ngày trong khoảng ba tháng sau xử lý.

Nếu Quý khách vẫn muốn dùng thuốc xịt rệp giường, xin lưu ý những nguyên tắc chung dưới đây; nệm, gối và đồ trẻ em là nơi tiếp xúc trực tiếp với da nên càng cần thận trọng.

• Chỉ dùng sản phẩm có số đăng ký lưu hành do Bộ Y tế cấp và có công dụng ghi rõ trên nhãn; làm đúng hướng dẫn về vị trí được phép sử dụng.
• Không xịt lên nệm, gối, đồ chơi trẻ em nếu nhãn không cho phép; không dùng sản phẩm dành cho sân vườn, nông nghiệp trong phòng ngủ.
• Không pha trộn nhiều loại thuốc, không dùng xăng dầu hay cồn để diệt rệp vì nguy cơ cháy nổ.
• Mở cửa thông gió, giữ trẻ nhỏ và thú cưng khỏi phòng theo thời gian ghi trên nhãn.

Nên liên hệ đơn vị chuyên nghiệp khi rệp xuất hiện ở nhiều phòng, khi đã giặt sấy và hút bụi kỹ nhưng vẫn bị đốt sau hai đến ba tuần, khi căn hộ cho thuê ngắn ngày cần xử lý nhanh giữa các lượt khách, hoặc khi trong nhà có trẻ nhỏ, người cao tuổi.

Trong dịch vụ diệt mối, côn trùng của UpClean, phần xử lý do đơn vị đủ điều kiện cung cấp dịch vụ diệt côn trùng thực hiện, với chế phẩm đã được Bộ Y tế cấp số đăng ký lưu hành. UpClean cùng đơn vị này khảo sát miễn phí, gửi phương án và báo giá trọn gói bằng văn bản, hướng dẫn đóng gói chăn ga, quần áo trước buổi xử lý, giám sát quá trình, vệ sinh sau đó theo hướng dẫn và nhắc lịch kiểm tra lại trong Up Report. Khi cần, chuyên viên Up có thể kết hợp giặt nệm, sofa và chăn ga để căn phòng sớm trở lại nề nếp.