Vì sao trong nhà có rết?
Rết là loài săn mồi về đêm, ăn gián, nhện, dế, kiến và côn trùng nhỏ khác. Chúng cần môi trường ẩm để không bị mất nước, nên thường xuất hiện ở nhà tắm, gầm bồn rửa, chân tường thấm, phòng kho, gầm cầu thang và tầng trệt nhà phố, biệt thự có sân vườn.
Rết thường vào nhà qua khe cửa, lỗ thoát sàn hở, khe quanh đường ống, hoặc theo chậu cây, thùng đồ từ ngoài vào. Vào mùa mưa ở TP.HCM, khi đất bị ngập, rết có xu hướng tìm chỗ khô hơn và lọt vào nhà nhiều hơn. Thấy rết thường xuyên cũng là dấu hiệu nhà đang có nhiều côn trùng làm mồi cho chúng.
Rết nhỏ trong nhà có độc không? Phân biệt rết nhà và rết lớn
Mọi loài rết đều có nọc, nhưng mức độ nguy hiểm với người khác nhau rõ rệt giữa các loài. Quý khách có thể phân biệt theo đặc điểm sau:
- Rết nhà, rết nhỏ chân dài
- Thân dài vài centimet, màu vàng xám, có rất nhiều chân dài mảnh, chạy rất nhanh trên tường. Tài liệu của các dịch vụ khuyến nông đại học Hoa Kỳ ghi nhận loài này hiếm khi cắn người, và nếu cắn thì thường chỉ đau nhẹ, sưng tại chỗ tương tự ong đốt.
- Rết lớn, rết đỏ, rết chân vàng
- Thân dẹt, to và dài hơn nhiều, màu đỏ nâu đến sẫm, chân ngắn và chắc, thường gặp ở sân vườn, đống gạch, gốc cây. Vết cắn có thể gây đau buốt dữ dội, sưng đỏ; cần cẩn trọng, đặc biệt với trẻ nhỏ.
- Cuốn chiếu (thường bị nhầm là rết)
- Thân tròn, mỗi đốt có hai đôi chân, bò chậm và cuộn tròn khi bị chạm. Cuốn chiếu không cắn người nhưng có thể tiết dịch gây kích ứng da; nên dùng găng tay khi dọn.
Bị rết cắn: sơ cứu ban đầu và khi nào cần đi khám
Theo Trung tâm Kiểm soát chất độc quốc gia Hoa Kỳ (Poison Control), vết rết cắn thường gây đau rát lan dọc ngón tay, ngón chân, kéo dài từ vài giờ đến vài ngày, kèm đỏ, sưng hoặc bầm tại chỗ; phản ứng dị ứng tuy không phổ biến nhưng có thể xảy ra. Thông tin dưới đây chỉ là sơ cứu ban đầu, không thay thế chỉ định của nhân viên y tế:
- Rửa vết cắn bằng xà phòng và nước sạch.
- Chườm lạnh bằng túi đá bọc khăn để giảm đau, giảm sưng; không chườm đá trực tiếp lên da.
- Không rạch, nặn, hút vết cắn, không đắp lá hay các chất không rõ nguồn gốc.
- Đi khám ngay nếu có dấu hiệu dị ứng như nổi mề đay, chóng mặt, sưng môi hoặc họng, khó thở.
- Đến cơ sở y tế nếu người bị cắn là trẻ nhỏ, người cao tuổi, người có bệnh nền; nếu đau dữ dội, sưng lan rộng; hoặc vài ngày sau vết cắn nóng đỏ, có mủ, kèm sốt.
- Hỏi nhân viên y tế về việc dùng thuốc giảm đau và tình trạng tiêm phòng uốn ván.
Cách đuổi rết ra khỏi nhà bằng cách giảm độ ẩm
Rết rất nhạy với độ khô. Làm nhà khô thoáng là biện pháp quan trọng và lâu dài nhất:
- Bật quạt hút nhà tắm sau khi tắm, lau khô sàn, không để thảm chân, khăn ướt dưới sàn qua đêm.
- Sửa chỗ rò rỉ ở vòi, xi phông, ống nước dưới bồn rửa; kiểm tra chân tường, góc trần có vệt thấm.
- Dùng máy hút ẩm hoặc chế độ Dry của máy lạnh cho phòng kho, phòng ngủ tầng trệt vào mùa mưa.
- Khơi thông rãnh thoát nước quanh nhà, không để nước đọng sát chân tường.
- Dọn lớp lá mục, rơm, gạch đá, gỗ vụn xếp sát tường nhà; giữ một dải đất khô thoáng quanh móng.
Bịt khe hở và dọn chỗ trú ẩn
- Lắp ron chặn khe dưới cửa chính, cửa ra sân, cửa nhà tắm; dùng nắp thoát sàn có lưới hoặc nắp chặn khi không sử dụng.
- Trám khe chân tường, khe quanh đường ống, ổ điện sát sàn bằng keo silicone hoặc vật liệu phù hợp.
- Dọn thùng giấy, quần áo cũ, đồ chất đống ở phòng kho, gầm giường, gầm cầu thang; dùng hộp nhựa có nắp để lưu trữ.
- Kiểm tra chậu cây, thùng đồ, củi, đồ từ kho hoặc ngoài vườn trước khi mang vào nhà.
- Giảm gián, dế, nhện trong nhà, vì ít mồi thì rết cũng ít lý do để ở lại.
Cách diệt rết trong phòng ngủ và cách giết rết an toàn
Khi thấy rết trong phòng ngủ, ưu tiên là an toàn cho người, nhất là trẻ nhỏ. Với một con rết lẻ, Quý khách có thể xử lý cơ học mà không cần thuốc:
- Mang giày, đeo găng tay dày; không bắt rết bằng tay trần, kể cả rết nhỏ.
- Úp một hộp hoặc lọ thuỷ tinh lên con rết, luồn tấm bìa cứng bên dưới, đậy kín rồi mang ra xa nhà để thả; hoặc dùng kẹp gắp dài.
- Nếu cần giết rết, dùng vật dụng có cán dài và dọn xác bằng khăn giấy, găng tay; không đập bằng tay hay dép đang mang.
- Giũ chăn, gối, kiểm tra giày dép, quần áo để dưới sàn trước khi dùng; kê giường cách tường và không để chăn màn chạm sàn.
- Kiểm tra nguồn ẩm và khe hở trong phòng: nhà tắm liền kề, chân tường, khe cửa, ổ điện sát sàn.
Dùng thuốc diệt rết trong nhà: lưu ý an toàn
Thuốc xịt chỉ diệt những con trúng thuốc và không giải quyết được độ ẩm hay khe hở, nên chỉ là biện pháp bổ sung. Nếu cần dùng, Quý khách lưu ý:
- Chỉ chọn sản phẩm được Bộ Y tế cấp số đăng ký lưu hành và đọc kỹ nhãn trước khi dùng.
- Không xịt lên chăn gối, nệm, đồ chơi, thực phẩm hay trực tiếp lên người; cho trẻ nhỏ, thú cưng ra khỏi phòng.
- Không trộn các loại thuốc với nhau, không sang chiết vào chai đựng đồ uống; cất ngoài tầm với của trẻ.
- Mở cửa thông gió theo thời gian ghi trên nhãn trước khi quay lại phòng.
Khi nào nên nhờ dịch vụ kiểm soát côn trùng?
Nếu rết xuất hiện thường xuyên, gặp rết lớn trong nhà, hoặc gia đình có trẻ nhỏ, người cao tuổi, đó là lúc nên khảo sát toàn diện. Rết nhiều thường đi kèm nguồn ẩm và nguồn côn trùng khó tự phát hiện, như ổ gián trong hộp kỹ thuật, hố ga hở, khoảng rỗng dưới sàn hay sân vườn ẩm lâu ngày.
Trong dịch vụ diệt côn trùng của UpClean, phần xử lý do đơn vị đủ điều kiện cung cấp dịch vụ diệt côn trùng thực hiện, bằng chế phẩm được Bộ Y tế cấp số đăng ký lưu hành. UpClean cùng đơn vị này khảo sát miễn phí, gửi phương án và báo giá trọn gói bằng văn bản, che chắn chăn gối, đồ dùng, giám sát quá trình, vệ sinh sau xử lý, và ghi trong Up Report những điểm ẩm, khe hở, chỗ trú cần khắc phục, để tổ ấm của Quý khách luôn khô thoáng, bình yên.
Câu hỏi thường gặp
Rết nhỏ trong nhà có độc không?+
Rết nhỏ chân dài trong nhà, tức rết nhà, có nọc nhưng rất hiếm khi cắn người; nếu bị cắn, thường chỉ đau, sưng nhẹ như ong đốt. Tuy vậy, người có cơ địa dị ứng vẫn cần theo dõi và đi khám khi có biểu hiện bất thường.
Bị rết cắn có nguy hiểm không?+
Phần lớn trường hợp gây đau, sưng đỏ tại chỗ và giảm dần sau vài giờ đến vài ngày. Cần đến cơ sở y tế nếu có dấu hiệu dị ứng, đau dữ dội, sưng lan rộng, nhiễm trùng, hoặc người bị cắn là trẻ nhỏ, người cao tuổi.
Vì sao rết hay xuất hiện trong phòng ngủ?+
Phòng ngủ có nhà tắm liền kề, khe cửa, gầm giường ẩm hoặc nhiều đồ chất đống là nơi rết tìm đến để săn côn trùng và trú ẩn. Giảm ẩm, bịt khe và dọn gầm giường sẽ hạn chế đáng kể.
Thấy một con rết có nghĩa là trong nhà có ổ rết không?+
Không nhất thiết, có thể chỉ là một con lạc vào. Nhưng nếu gặp rết thường xuyên, nhất là rết non, nhà có thể đang có nơi ẩm, nhiều côn trùng phù hợp cho rết sinh sống, và nên kiểm tra kỹ.
Rắc vôi, muối hay tinh dầu có đuổi được rết không?+
Chưa có bằng chứng đáng tin cậy cho thấy các mẹo này giúp giảm rết lâu dài. Vôi bột có thể gây kích ứng da, mắt, hô hấp; tinh dầu đậm đặc không phù hợp với nhà có trẻ nhỏ, thú cưng. Giảm ẩm, bịt khe hở vẫn là biện pháp chính.
Mùa mưa có làm rết vào nhà nhiều hơn không?+
Thường là có. Khi đất ngập nước, rết tìm chỗ khô ráo và dễ lọt vào nhà qua khe cửa, thoát sàn, đặc biệt ở tầng trệt nhà phố, biệt thự có sân vườn.
Có cần phun thuốc diệt rết cho cả nhà không?+
Không phải lúc nào cũng cần. Nếu đã giảm ẩm, bịt khe mà rết vẫn nhiều, nên khảo sát để xác định nguồn trước, rồi mới quyết định có xử lý bằng hoá chất với đơn vị được cấp phép hay không.
