Cách diệt chuột tại nhà hiệu quả: bịt lối vào, đặt bẫy, dọn phân chuột an toàn và cách khử mùi chuột chết

Chuột sinh sản nhanh và rất giỏi tìm đường. Khi trong nhà còn thức ăn để hở, còn góc kho bừa bộn để làm tổ và còn khe hở thông ra cống, mái, hộp kỹ thuật, việc bắt được vài con chỉ tạo khoảng trống để những con khác tìm đến. Đó là lý do các hướng dẫn kiểm soát chuột của CDC (Trung tâm Kiểm soát và Phòng ngừa Dịch bệnh Hoa Kỳ) luôn xếp việc bịt lối vào và giữ vệ sinh lên trước việc bẫy.

Bả chuột tự rải trong nhà còn có một bất lợi ít người lường trước: chuột ăn bả thường không chết ngay mà bò vào trần, vách, gầm tủ rồi chết khuất ở đó, để lại mùi hôi kéo dài nhiều ngày. Bả cũng là mối nguy cho trẻ nhỏ và vật nuôi nếu đặt không đúng cách. Vì vậy, với nhà ở có người sinh hoạt thường xuyên, bẫy cơ học kết hợp bịt lối vào thường là lựa chọn an toàn hơn.

Trước khi đặt bẫy, Quý khách nên dành một hai ngày quan sát để biết chuột đi đâu, ăn gì và trú ở đâu. Các dấu hiệu thường gặp:

• Phân chuột dạng hạt thuôn dài, tập trung dọc chân tường, trong tủ bếp, gầm bồn rửa, góc kho.
• Vết gặm mới trên bao gạo, túi bánh, dây điện, ống nước mềm, mép cửa gỗ.
• Vệt bẩn sẫm màu, bóng dầu dọc chân tường, mép cửa, nơi chuột quen đi qua.
• Tiếng chạy, tiếng cào trên trần thạch cao hoặc trong vách vào ban đêm.
• Ổ làm từ giấy vụn, vải, bông xốp trong thùng giấy, gầm cầu thang, hộp kỹ thuật.
• Mùi khai đặc trưng trong phòng kín, tủ ít mở.

• Đựng gạo, ngũ cốc, đồ khô, thức ăn vật nuôi trong hộp nhựa cứng hoặc thuỷ tinh có nắp kín.
• Không để bát ăn của chó mèo, trái cây, đồ ăn thừa trên bàn qua đêm.
• Dùng thùng rác có nắp đậy, đưa rác ra ngoài mỗi tối; lau sạch dầu mỡ quanh bếp và máy hút mùi.
• Sắp xếp kho, gầm cầu thang gọn gàng; kê đồ cách sàn và cách tường để dễ phát hiện dấu vết mới.
• Bỏ bớt thùng giấy cũ, chăn gối không dùng, những vật liệu chuột hay tha về làm tổ.
• Lau khô khay nước dưới tủ lạnh, gầm bồn rửa; chuột cũng cần nguồn nước để sống.

Chuột nhắt có thể lọt qua khe hở rất hẹp, chuột cống lại giỏi đào và bơi theo đường cống. Quý khách nên kiểm tra kỹ những vị trí sau và bịt bằng vật liệu chuột khó gặm như lưới thép, tấm kim loại, vữa trám; mút xốp hay băng keo đơn thuần thường bị gặm thủng chỉ sau vài đêm.

• Lưới thoát sàn, miệng cống, hố ga thiếu nắp hoặc nắp hở.
• Khe quanh ống đồng máy lạnh, ống nước, ống điện đi xuyên tường.
• Khe dưới cửa cuốn, cửa sau khu bếp, cửa gara; ô thoáng không có lưới.
• Cửa hộp kỹ thuật, ô thăm trần thạch cao đóng không kín.
• Mép mái tôn, khe giữa mái và tường, cành cây chạm mái hoặc sát ban công.

Bẫy đặt sai vị trí là nguyên nhân phổ biến khiến nhiều gia đình kết luận rằng bẫy không hiệu quả. Một vài nguyên tắc được các hướng dẫn kiểm soát chuột thống nhất khuyến nghị:

Vị trí

Đặt sát chân tường, dọc đường có phân và vệt bẩn, sau tủ lạnh, gầm bếp; chuột hiếm khi chạy giữa nền nhà trống.

Số lượng

Đặt nhiều bẫy cùng lúc thay vì một chiếc duy nhất, để rút ngắn thời gian xử lý trước khi chuột kịp sinh sản thêm.

Làm quen

Chuột thường dè chừng vật lạ. Có thể đặt mồi mà chưa gài bẫy trong một hai đêm đầu, sau đó mới gài.

Bẫy lồng, bẫy kẹp

Bắt chuột tại chỗ, không để chuột chết khuất. Kiểm tra mỗi sáng, xử lý chuột bắt được ngay trong ngày.

Keo dính chuột

Dễ dùng nhưng gây đau đớn kéo dài cho con vật và có thể dính cả thú cưng, chim, thằn lằn; nên cân nhắc trước khi chọn.

Bả, thuốc diệt chuột

Chỉ dùng sản phẩm được Bộ Y tế cấp số đăng ký lưu hành, đặt trong hộp kín, đọc kỹ nhãn và để ngoài tầm với của trẻ nhỏ, vật nuôi. Nhà có trẻ em, chó mèo nên để đơn vị chuyên nghiệp bố trí.

Phân và nước tiểu chuột có thể mang mầm bệnh. Theo hướng dẫn của CDC, không nên quét hay hút bụi trực tiếp lên phân chuột khô, vì làm vậy có thể khiến bụi bẩn phát tán vào không khí. Cách làm được khuyến nghị như sau:

• Mở cửa sổ, cửa ra vào để thông gió khu vực ít nhất 30 phút trước khi dọn, đồng thời rời khỏi phòng trong thời gian này.
• Đeo găng tay cao su hoặc găng nitrile; nên đeo thêm khẩu trang khi khu vực kín và bẩn nhiều.
• Xịt dung dịch khử khuẩn gia dụng, pha đúng tỷ lệ trên nhãn, lên phân, nước tiểu và ổ chuột đến khi ướt đẫm; để ngấm khoảng 5 phút.
• Dùng khăn giấy hoặc khăn dùng một lần nhặt phân, lau sạch, cho vào túi kín rồi bỏ vào thùng rác có nắp.
• Lau lại sàn, mặt tủ, mặt bếp bằng dung dịch khử khuẩn; giặt chăn, rèm, vải bị dính bằng nước nóng.
• Tháo găng, rửa tay kỹ bằng xà phòng và nước sạch.
• Không trộn thuốc tẩy chứa clo với chất tẩy có axit hoặc amoniac vì có thể sinh khí độc.

Mùi chuột chết chỉ mất hẳn khi nguồn mùi được loại bỏ. Xịt nước hoa, đốt nến thơm hay đặt cà phê, than hoạt tính chỉ che bớt mùi trong thời gian ngắn, trong khi xác chuột vẫn tiếp tục phân huỷ. Quý khách có thể xử lý theo trình tự:

• Khoanh vùng: mùi nặng nhất ở đâu, có ruồi nhặng tập trung ở góc nào; kiểm tra gầm tủ bếp, sau tủ lạnh, gầm máy giặt, hộc tủ ít mở, kho.
• Thu gom: đeo găng tay, dùng túi nilon lộn ngược để nhặt xác, buộc kín, cho thêm một lớp túi nữa rồi bỏ vào thùng rác có nắp.
• Khử khuẩn: làm ướt vị trí xác nằm và vết dịch rỉ bằng dung dịch khử khuẩn, để ngấm rồi lau bằng khăn dùng một lần, như cách dọn phân chuột.
• Làm sạch đồ thấm mùi: giặt vải, rèm, thảm ở gần; vật liệu xốp đã ngấm dịch như bìa giấy, mút xốp nên bỏ đi.
• Thông gió: mở cửa, bật quạt hút trong vài ngày để mùi còn sót thoát ra ngoài.

Khi không thể tiếp cận xác chuột, Quý khách không nên tự khoan, cắt trần hay leo lên trần thạch cao vì khung trần không được thiết kế để chịu trọng lượng người. Có thể mở ô thăm trần để quan sát bằng đèn pin từ thang, nhưng việc tháo tấm trần hoặc mở vách nên để người có kinh nghiệm thực hiện. Trong lúc chờ, đóng cửa phòng có mùi, mở cửa sổ và bật quạt hút giúp mùi giảm bớt; thông thường mùi sẽ nhạt dần khi xác khô đi, nhưng thời gian dài hay ngắn tuỳ kích thước con chuột và độ thông thoáng.

Quý khách nên nhờ đến đơn vị chuyên nghiệp khi đã bẫy vài tuần mà vẫn thấy phân mới, khi nghe tiếng chuột ở nhiều tầng hoặc trong trần, khi nhà có trẻ nhỏ, vật nuôi khiến việc dùng bả trở nên rủi ro, hoặc khi mùi hôi kéo dài mà không tìm ra nguồn.

Dịch vụ Diệt chuột, chống chuột của UpClean bắt đầu bằng buổi khảo sát miễn phí cùng đơn vị đủ điều kiện cung cấp dịch vụ diệt côn trùng, để lập danh sách khe hở cần bịt và vị trí đặt bẫy, trạm bả có nắp khoá; phần đặt bẫy, trạm bả do đơn vị này thực hiện, còn UpClean giám sát, vệ sinh khu vực bị ảnh hưởng và ghi lại sơ đồ trong Up Report. Khi mùi hôi đã thấm vào sofa, nệm, tủ quần áo hay cả căn phòng, dịch vụ Khử khuẩn, khử mùi nhà ở của UpClean giúp xử lý mùi tận nguồn thay vì chỉ che bằng hương thơm.