Vì sao phòng kín dễ ẩm mốc vào mùa mưa?
Mùa mưa ở TP.HCM kéo dài nhiều tháng, không khí ngoài trời thường xuyên ẩm. Phòng đóng kín lâu ngày như phòng ngủ cho khách, phòng kho, phòng tầng trệt hay căn hộ đi vắng lại ít được thông gió, trong khi hơi ẩm vẫn len vào qua khe cửa, tường thấm, nhà vệ sinh liền kề hoặc từ chính quần áo phơi trong nhà. Khi độ ẩm cao kéo dài, nấm mốc dễ phát triển trên tường, trần, gỗ, da, vải và trong tủ quần áo, kèm mùi ẩm khó chịu.
Theo hướng dẫn về nấm mốc của EPA, chìa khoá để kiểm soát nấm mốc là kiểm soát độ ẩm. Hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) về ẩm ướt và nấm mốc trong nhà cũng xem tình trạng ẩm kéo dài là yếu tố ảnh hưởng đến sức khoẻ hô hấp, nhất là với người có bệnh hen, dị ứng. Vì vậy, hút ẩm không chỉ để giữ đồ đạc mà còn để giữ không khí trong nhà lành mạnh.
Độ ẩm trong phòng bao nhiêu là phù hợp?
EPA khuyến nghị giữ độ ẩm tương đối trong nhà dưới 60%, lý tưởng từ 30 đến 50%. Với khí hậu nhiệt đới, duy trì quanh mức 50–60% đã giúp giảm đáng kể nguy cơ nấm mốc; hạ quá thấp vừa tốn điện vừa có thể gây khô da, khô họng.
Cách đơn giản nhất để biết phòng có quá ẩm hay không là đặt một ẩm kế điện tử, loại nhỏ có bán ở siêu thị điện máy, cửa hàng gia dụng. Quý khách nên đo vào nhiều thời điểm trong ngày, nhất là sáng sớm và sau mưa, thay vì chỉ dựa vào cảm giác. Dấu hiệu nhận biết bằng mắt gồm: kính, gương đọng hơi nước, tường có đốm đen, sơn phồng rộp, đồ da mọc mốc trắng, quần áo trong tủ có mùi ẩm.
Chặn nguồn ẩm trước khi hút ẩm
Hút ẩm mà không xử lý nguồn ẩm cũng giống như tát nước mà không bịt chỗ rò. Trước khi đầu tư thiết bị, Quý khách nên rà soát:
- Tường, trần có vệt thấm, ố vàng: kiểm tra mái, ống nước, nhà vệ sinh tầng trên; chỗ thấm cần được sửa trước.
- Bật quạt hút khi tắm và để chạy thêm một lúc sau đó; đóng cửa nhà vệ sinh để hơi nước không tràn sang phòng ngủ.
- Hạn chế phơi quần áo trong phòng kín; nếu bắt buộc, phơi ở phòng có quạt hút hoặc dùng máy sấy có ống thoát.
- Bật máy hút mùi khi nấu ăn, đậy nắp nồi khi đun lâu.
- Mở cửa đón gió vào lúc trời khô ráo trong ngày, đóng lại khi trời mưa hoặc nồm ẩm; mở cửa lúc không khí ngoài trời ẩm hơn chỉ khiến phòng ẩm thêm.
- Kê tủ cách tường vài centimet, không xếp đồ sát tường ngoài để không khí lưu thông.
Dùng chế độ Dry của máy lạnh để hút ẩm có hiệu quả không?
Khi làm lạnh, máy lạnh vốn đã ngưng tụ hơi nước trên dàn lạnh và xả ra ngoài qua ống thoát nước, nên phòng bật máy lạnh thường khô hơn. Nhiều dòng máy có chế độ hút ẩm, thường ký hiệu là DRY hoặc biểu tượng giọt nước, chạy quạt dàn lạnh chậm để ưu tiên lấy hơi ẩm, ít làm lạnh sâu. Tên chế độ và cách vận hành có thể khác theo hãng và đời máy; Quý khách tham khảo sách hướng dẫn sử dụng đi kèm.
Chế độ Dry phù hợp cho những ngày mưa mát, khi phòng ẩm nhưng không cần làm lạnh nhiều. Tuy vậy, máy lạnh chỉ hút ẩm hiệu quả khi đang chạy và khi đường thoát nước thông suốt; dàn lạnh bám bụi, máng nước tắc có thể khiến máy chảy nước, bốc mùi và chính nó trở thành nơi nấm mốc trú ngụ. Với phòng đóng kín lâu ngày không ai sử dụng, chạy máy lạnh liên tục để hút ẩm thường không kinh tế bằng máy hút ẩm chuyên dụng.
Chọn và dùng máy hút ẩm cho phòng kín
Máy hút ẩm gia dụng được công bố theo công suất hút ẩm, tính bằng lít nước mỗi ngày, ở một điều kiện nhiệt độ và độ ẩm thử nghiệm do nhà sản xuất nêu. Vài nguyên tắc chọn và dùng máy:
- Công suất
- Đối chiếu diện tích phòng khuyến nghị trên thông số của nhà sản xuất. Phòng rất ẩm, tầng trệt, phòng kho nên chọn máy có công suất dư hơn mức tối thiểu.
- Ẩm kế tích hợp
- Chọn máy cho phép đặt mức độ ẩm mong muốn, tự ngắt khi đạt, để không chạy liên tục tốn điện.
- Thoát nước
- Máy có ống xả liên tục tiện cho phòng kho, phòng ít người vào; máy chỉ có bình chứa cần đổ nước thường xuyên.
- Cách đặt
- Đóng cửa sổ, cửa phòng khi chạy; đặt máy cách tường và đồ đạc theo khoảng hở nhà sản xuất hướng dẫn để khí vào ra thông thoáng.
- Vệ sinh
- Rửa bình chứa nước, giặt hoặc thay lưới lọc định kỳ; bình nước đọng lâu ngày dễ có mùi và nhớt.
Gói hút ẩm silica, vôi sống, than hoạt tính: kỳ vọng thế nào cho đúng?
Đây là những cách hút ẩm trong phòng kín được chia sẻ nhiều vì rẻ và không cần điện. Chúng có ích, nhưng ở phạm vi nhỏ hơn nhiều so với kỳ vọng thường gặp:
- Gói silica gel
- Hút ẩm tốt trong không gian kín và nhỏ như hộp máy ảnh, tủ giày, ngăn kéo, vali. Đặt giữa phòng thì gần như không làm thay đổi độ ẩm cả căn phòng. Một số loại đổi màu khi đã no ẩm, có thể sấy khô để dùng lại theo hướng dẫn trên bao bì.
- Hộp hút ẩm dạng hạt muối
- Hút ẩm thành nước đọng xuống đáy hộp, hợp với tủ quần áo, tủ giày. Cần thay khi đầy và đặt nơi trẻ nhỏ, vật nuôi không với tới; dung dịch đọng không nên để đổ ra sàn gỗ, vải.
- Vôi sống
- Hút ẩm được nhưng toả nhiệt khi gặp nước và có tính ăn da. Chỉ nên dùng trong túi vải hoặc hộp kín, để xa trẻ nhỏ, vật nuôi, không chạm tay ướt và tránh để bụi vôi bay vào mắt.
- Than hoạt tính
- Chủ yếu giúp hấp phụ mùi, khả năng giảm độ ẩm của cả phòng không đáng kể. Phù hợp đặt trong tủ, góc kho để giảm mùi ẩm.
Làm sạch nấm mốc sau mùa mưa an toàn
Theo hướng dẫn của EPA, nấm mốc trên bề mặt cứng như gạch men, kính, nhựa có thể được cọ rửa bằng chất tẩy rửa và nước rồi lau khô hoàn toàn. Vật liệu xốp như thạch cao, tấm trần, thảm, nệm đã mốc lan rộng thường khó làm sạch triệt để và có thể cần thay. EPA cũng lưu ý khi vùng mốc lớn, khoảng trên một mét vuông, hoặc mốc xuất hiện do nước bẩn tràn vào, nên tìm đến đơn vị có kinh nghiệm.
- Đeo găng tay, khẩu trang lọc bụi mịn và kính bảo hộ khi cọ mốc; mở cửa thông gió.
- Không cạo, chải khô mảng mốc lớn vì bào tử dễ phát tán; làm ẩm nhẹ bề mặt trước khi lau.
- Tuyệt đối không pha thuốc tẩy chứa clo với amoniac, giấm hay chất tẩy có axit vì có thể sinh khí độc.
- Sơn lại tường mốc mà chưa xử lý ẩm và làm sạch thì mốc thường quay lại, sơn bong tróc.
- Người bị hen, dị ứng, phụ nữ mang thai, trẻ nhỏ nên tránh khu vực đang xử lý mốc.
Khi nào cần nhờ đến dịch vụ chuyên nghiệp?
Khi đã giữ độ ẩm ổn định mà mùi ẩm mốc vẫn còn trong phòng, nệm, sofa hay tủ quần áo, nguồn mùi thường đã ngấm vào vật liệu. Dịch vụ Khử khuẩn, khử mùi nhà ở của UpClean làm sạch bề mặt, xử lý mùi ẩm mốc tận nguồn và ghi lại các điểm có dấu hiệu thấm, mốc cần gia chủ lưu ý trong Up Report. Nếu máy lạnh toả mùi hôi, chảy nước khi chạy chế độ Dry, dịch vụ Vệ sinh máy lạnh giúp làm sạch dàn lạnh, máng và ống thoát nước để máy hút ẩm hiệu quả trở lại. Còn với máy hút ẩm có bình chứa nhớt, lưới lọc bám bụi, Quý khách có thể tham khảo dịch vụ Vệ sinh thiết bị gia dụng của UpClean.
Câu hỏi thường gặp
Cách hút ẩm trong phòng kín không cần máy là gì?+
Chặn nguồn ẩm, thông gió vào lúc trời khô ráo, bật quạt hút ở nhà vệ sinh và hạn chế phơi đồ trong phòng. Gói silica, hộp hút ẩm, vôi sống chỉ phát huy tác dụng trong tủ, hộc kín chứ không đủ cho cả phòng.
Độ ẩm trong phòng ngủ bao nhiêu là tốt?+
EPA khuyến nghị giữ độ ẩm tương đối trong nhà dưới 60%, lý tưởng 30–50%. Ở khí hậu nhiệt đới, giữ quanh 50–60% đã giúp hạn chế nấm mốc mà không quá khô.
Bật chế độ Dry của máy lạnh có tốn điện hơn chế độ Cool không?+
Mức tiêu thụ phụ thuộc vào từng dòng máy, nhiệt độ và độ ẩm phòng. Chế độ Dry thường làm lạnh nhẹ hơn nên phù hợp ngày mưa mát; Quý khách tham khảo sách hướng dẫn của máy để biết cách vận hành cụ thể.
Máy hút ẩm nên đặt ở đâu trong phòng?+
Đặt ở vị trí thông thoáng, cách tường và đồ đạc theo khoảng hở nhà sản xuất hướng dẫn, đóng cửa phòng khi chạy. Với phòng nhiều khu vực ẩm, có thể đặt gần nguồn ẩm chính như vách giáp nhà vệ sinh.
Vôi sống hút ẩm có an toàn không?+
Vôi sống toả nhiệt khi gặp nước và có tính ăn da, nên chỉ dùng trong túi vải, hộp kín, để xa trẻ nhỏ và vật nuôi, không chạm bằng tay ướt. Với nhà có trẻ nhỏ, gói silica hoặc máy hút ẩm là lựa chọn an toàn hơn.
Lau tường mốc bằng thuốc tẩy có được không?+
Với bề mặt cứng, EPA hướng dẫn cọ bằng chất tẩy rửa và nước rồi lau khô. Nếu dùng thuốc tẩy, tuyệt đối không pha với amoniac hay chất có axit, đeo găng, khẩu trang và mở cửa thông gió. Tường thạch cao, sơn đã mốc sâu thường cần sửa chỗ thấm và sơn lại.
Than hoạt tính có hút ẩm được không?+
Than hoạt tính chủ yếu hấp phụ mùi; tác dụng giảm độ ẩm cho cả phòng không đáng kể. Nên dùng kèm biện pháp hút ẩm khác.
