Máy lạnh không lạnh, kém lạnh: nguyên nhân và các bước kiểm tra trước khi gọi thợ

Máy lạnh làm mát bằng cách hút nhiệt trong phòng qua dàn lạnh và thải nhiệt ra ngoài qua dàn nóng. Bất kỳ khâu nào bị cản trở, từ luồng gió đi qua dàn lạnh, lượng gas tuần hoàn đến khả năng tản nhiệt của dàn nóng, đều khiến phòng lâu mát. Bảng dưới đây tóm lược các nguyên nhân thường gặp.

Cài đặt chưa phù hợp

Máy đang ở chế độ quạt (Fan), hút ẩm (Dry) hoặc tự động; nhiệt độ cài đặt cao; chế độ tiết kiệm điện đang giới hạn công suất.

Lưới lọc, dàn lạnh bám bụi

Gió đi qua dàn lạnh ít đi, gió ra yếu và không đủ mát. Đây là nguyên nhân phổ biến nhất ở máy lâu chưa vệ sinh.

Dàn nóng bẩn hoặc bí nóng

Lá tản nhiệt phủ bụi, đặt trong hộp kỹ thuật kín, sát tường hoặc dưới nắng gắt khiến máy thải nhiệt kém.

Thiếu gas

Gió ra không đủ lạnh dù lưới lọc sạch, đôi khi kèm đóng tuyết ở dàn lạnh hoặc ống đồng.

Công suất không phù hợp

Máy nhỏ so với diện tích, hoặc phòng hướng tây, tầng trên cùng, nhiều kính, đông người sử dụng.

Hư hỏng linh kiện

Quạt dàn nóng không quay, máy nén không chạy, cảm biến nhiệt hoặc bo mạch lỗi; thường kèm mã lỗi hoặc tiếng ồn bất thường.

Nhiều trường hợp máy hoạt động bình thường nhưng đang được cài đặt chưa đúng. Quý khách nên rà soát các điểm sau trước khi nghĩ đến hư hỏng:

• Chế độ vận hành: chọn chế độ làm lạnh (Cool, thường có biểu tượng bông tuyết). Chế độ Dry chủ yếu hút ẩm, chế độ Fan chỉ thổi gió ở nhiệt độ phòng.
• Nhiệt độ cài đặt: đặt thấp hơn nhiệt độ phòng hiện tại; mức khoảng 26°C kết hợp quạt trần hoặc quạt đứng thường đủ dễ chịu và tiết kiệm điện.
• Chế độ tiết kiệm (Eco, Econo hoặc tên tương tự): một số dòng máy giới hạn công suất khi bật chế độ này; Quý khách thử tắt để so sánh. Tên chế độ có thể khác theo hãng và đời máy, Quý khách tham khảo sách hướng dẫn.
• Pin điều khiển: pin yếu khiến lệnh không truyền tới máy, màn hình điều khiển hiển thị một mức nhưng máy vẫn chạy mức cũ.
• Cửa và rèm: đóng cửa sổ, cửa ra vào; kéo rèm ở phía có nắng chiếu trực tiếp vào phòng.
• Thời gian chạy: với phòng đã hấp nắng cả ngày, máy cần một khoảng thời gian để hạ nhiệt tường, trần và đồ đạc; không nên kết luận máy kém lạnh chỉ sau vài phút.

Sau khi ngắt aptomat cấp điện cho máy lạnh, Quý khách mở mặt nạ và quan sát lưới lọc. Lưới phủ lớp bụi xám dày là dấu hiệu gió đang bị cản trở. Lưới lọc có thể được rửa bằng nước sạch, để khô tự nhiên nơi thoáng mát rồi lắp lại theo sách hướng dẫn của hãng.

Nếu lưới lọc đã sạch mà gió ra vẫn yếu, hoặc nhìn qua khe gió thấy cánh quạt lồng sóc bám lớp bụi sẫm màu, nguyên nhân nằm sâu bên trong dàn lạnh và cần được vệ sinh chuyên sâu. Quý khách cũng nên kiểm tra rèm, tủ, kệ có che chắn cửa gió vào và ra của dàn lạnh hay không.

Dàn nóng là nơi thải nhiệt; khi dàn nóng tản nhiệt kém, máy chạy lâu hơn mà phòng vẫn khó mát. Ở căn hộ, dàn nóng thường đặt tại ban công, lô gia kỹ thuật hoặc sau lam che; Quý khách chỉ nên quan sát từ vị trí đứng an toàn, không trèo ra ngoài lan can.

• Khi máy đang làm lạnh, quạt dàn nóng phải quay. Quạt đứng yên trong khi dàn lạnh vẫn thổi gió là dấu hiệu cần đơn vị sửa chữa kiểm tra.
• Mặt lá tản nhiệt không nên phủ bụi dày, lông thú cưng, lá cây hay mạng nhện.
• Phía trước và xung quanh dàn nóng cần khoảng trống thông thoáng; không chất đồ, không phủ bạt, không đặt chậu cây sát mặt thổi gió.
• Nhiều dàn nóng đặt gần nhau trong hộp kỹ thuật kín có thể thổi khí nóng vào nhau, làm giảm hiệu quả; trường hợp này nên hỏi ý kiến đơn vị lắp đặt.

Thiếu gas và dàn lạnh bẩn có biểu hiện khá giống nhau: lạnh yếu, lâu mát, đôi khi đóng tuyết. Cách phân biệt đáng tin cậy là vệ sinh sạch lưới lọc, dàn lạnh, dàn nóng trước, rồi đo áp suất gas bằng đồng hồ chuyên dụng khi máy đã chạy ổn định. Nhiều máy hết kém lạnh ngay sau khi được làm sạch mà không cần bơm gas.

Máy lạnh vận hành bình thường không tiêu hao gas theo thời gian. Nếu máy thiếu gas, nhất là thiếu lặp lại sau một thời gian ngắn, nhiều khả năng hệ thống đang rò rỉ; khi đó bơm thêm gas chỉ là giải pháp tạm thời, cần đơn vị sửa chữa dò và xử lý điểm rò.

Theo hướng dẫn trên trang thông tin của Daikin Việt Nam, công suất làm lạnh có thể ước tính sơ bộ bằng diện tích phòng nhân khoảng 600 BTU mỗi mét vuông; máy 1 HP (khoảng 9.000 BTU) phù hợp phòng dưới 15 m². Các con số dưới đây được tính theo công thức tham khảo đó cho phòng có điều kiện thông thường.

Khoảng 9.000 BTU (1 HP)

Phòng dưới 15 m², ví dụ phòng ngủ phụ.

Khoảng 12.000 BTU (1,5 HP)

Phòng khoảng 15–20 m².

Khoảng 18.000 BTU (2 HP)

Phòng khoảng 20–30 m², ví dụ phòng khách liền bếp nhỏ.

Điều kiện cần cộng thêm công suất

Phòng hướng tây, tầng trên cùng, trần cao, nhiều mặt kính, liền bếp hoặc thường xuyên đông người. Quý khách nên hỏi ý kiến đơn vị bán, lắp đặt để tính chính xác.

• Luôn ngắt aptomat cấp điện cho máy lạnh trước khi mở mặt nạ, tháo lưới lọc hay lau dàn lạnh.
• Dùng thang gấp chắc chắn trên nền phẳng, khô; không đứng trên ghế xoay, ghế nhựa.
• Không tự bơm gas: việc này cần đồng hồ đo áp suất, đúng loại gas ghi trên tem máy và thao tác an toàn tại van; gas R32 thuộc nhóm dễ cháy nhẹ.
• Không tự mở nắp dàn nóng, chạm vào tụ điện, máy nén hay đường ống đồng.
• Không trèo ra ngoài lan can, cửa sổ hay mái che để tiếp cận dàn nóng ở nhà cao tầng.

Vệ sinh thường khắc phục được

Lưới lọc, dàn lạnh, quạt lồng sóc bám bụi làm gió yếu; lá tản nhiệt dàn nóng phủ bụi làm máy thải nhiệt kém.

Đo áp suất rồi quyết định

Máy đã sạch mà vẫn kém lạnh: đo áp suất gas, nếu thiếu thì bơm bổ sung đúng loại gas.

Cần đơn vị sửa chữa

Thiếu gas tái diễn do rò rỉ, quạt dàn nóng không quay, máy nén không chạy hoặc chạy rồi ngắt liên tục, máy báo mã lỗi, cảm biến hoặc bo mạch hư hỏng.

Cần xem lại việc chọn máy

Máy sạch, đủ gas, chạy ổn định nhưng phòng vẫn không đạt nhiệt độ mong muốn vào giờ nắng gắt: công suất có thể chưa phù hợp.

Với dịch vụ vệ sinh máy lạnh của UpClean, chuyên viên Up làm sạch lưới lọc, dàn lạnh, quạt lồng sóc, máng nước và dàn nóng, kiểm tra vận hành, đo nhiệt độ gió, đồng thời đo áp suất gas miễn phí. Nếu máy thiếu gas, UpClean báo giá dịch vụ bơm gas máy lạnh trước và chỉ thực hiện khi Quý khách đồng ý; kết quả được ghi trong Up Report.

UpClean không nhận sửa chữa linh kiện, dò hay hàn rò rỉ gas. Khi phát hiện dấu hiệu như quạt dàn nóng không quay, máy nén bất thường hay thiếu gas lặp lại, chuyên viên ghi chú rõ trong Up Report để Quý khách chủ động liên hệ đơn vị sửa chữa hoặc trung tâm bảo hành của hãng.