Cách tưới cây đúng cách: tưới cây cảnh, tưới khi đi vắng và hệ thống tưới tự động

Cây cần nước ở mức độ khác nhau tuỳ loại, kích thước chậu, vị trí và mùa. Vì vậy, tưới theo lịch cố định thường dẫn đến thừa hoặc thiếu nước. Cách đáng tin cậy hơn là kiểm tra đất trước khi tưới.

Một số yếu tố khiến cây cần nhiều nước hơn: chậu nhỏ, chậu đất nung không tráng men, vị trí nắng gió, cây đang ra hoa, ra lá non. Ngược lại, chậu lớn, chậu nhựa, phòng máy lạnh ít nắng và những ngày mưa ẩm khiến đất giữ nước lâu hơn.

• Thử bằng ngón tay: ấn xuống đất khoảng 2–3 cm với chậu nhỏ, sâu hơn với chậu lớn; đất khô thì tưới, còn ẩm thì chờ.
• Nhấc thử chậu: chậu nhẹ hẳn so với lúc vừa tưới là dấu hiệu đất đã khô.
• Dùng que gỗ cắm xuống đất rồi rút lên: đất bám vào que nghĩa là còn ẩm.
• Lá cây cũng là chỉ báo: nhiều loại cây lá mềm như lan ý sẽ rũ nhẹ khi khát nước, nhưng không nên chờ đến lúc cây héo mới tưới.
• Ẩm kế cắm đất bán tại cửa hàng cây cảnh cho kết quả tham khảo nhanh, phù hợp người mới bắt đầu.

Nguyên tắc chung là tưới ít lần nhưng thấm sâu, và tưới vào đất quanh gốc thay vì tưới lên lá. Mỗi lần tưới, Quý khách tưới chậm, đều quanh gốc đến khi nước bắt đầu chảy ra lỗ thoát đáy chậu; như vậy toàn bộ bầu rễ được làm ẩm. Sau khoảng mười lăm đến ba mươi phút, đổ bỏ nước đọng trong đĩa lót để rễ không ngâm nước.

Tưới mỗi ngày một ít chỉ làm ẩm lớp đất mặt, khiến rễ phát triển nông và cây yếu khi gặp nắng nóng. Ngược lại, đất luôn sũng nước làm rễ thiếu oxy và thối. Với sân vườn, tưới thấm sâu vài lần mỗi tuần vào mùa khô thường tốt hơn tưới nhẹ hằng ngày, trừ cây mới trồng cần giữ ẩm đều.

Mỗi nhóm cây có nhu cầu nước khác nhau. Bảng dưới đây là nguyên tắc tham khảo; Quý khách vẫn nên kiểm tra đất trước khi tưới.

Cây mọng nước, xương rồng, sen đá

Tưới thấm rồi để đất khô hoàn toàn mới tưới lại; mùa mưa có thể vài tuần mới cần tưới. Không để nước đọng trong nách lá.

Cây lá trong nhà (trầu bà, kim tiền, lưỡi hổ)

Chờ lớp đất mặt khô mới tưới; cây trong phòng máy lạnh cần nước ít hơn cây ngoài ban công.

Cây hoa và cây ra quả trong chậu

Cần ẩm đều hơn, nhất là giai đoạn ra nụ; thiếu nước đột ngột dễ làm rụng nụ, rụng hoa.

Lan

Giá thể thoáng như vỏ thông, than củi khô nhanh; thường tưới hoặc phun vào buổi sáng, để rễ khô ráo trước khi tối.

Cây mới trồng, mới thay chậu

Giữ ẩm đều trong vài tuần đầu để rễ bén đất, nhưng không để úng; che bớt nắng gắt nếu cây có dấu hiệu héo.

Thảm cỏ và cây bụi sân vườn

Tưới sâu, thưa vào sáng sớm; mùa mưa thường chỉ tưới bổ sung khi có nhiều ngày nắng liên tiếp.

Sáng sớm

Thời điểm tốt nhất: nước kịp thấm trước khi trời nóng, lá khô nhanh, hạn chế nấm bệnh.

Chiều mát

Có thể tưới khi buổi sáng không kịp, nhưng nên tưới vào gốc và đủ sớm để lá khô trước khi trời tối.

Buổi tối

Hạn chế tưới lên lá, vì lá ẩm qua đêm trong khí hậu nóng ẩm dễ phát sinh nấm.

Giữa trưa nắng

Không phải là thời điểm hiệu quả vì nước bốc hơi nhanh; tuy nhiên nếu cây đang héo rũ vì khô hạn, vẫn nên tưới gốc ngay.

Lá vàng hay lá héo đều có thể do nước, nhưng nguyên nhân trái ngược nhau. Quan sát đồng thời lá, gốc và đất giúp Quý khách xử lý đúng hướng.

Thừa nước

Lá vàng, mềm rũ dù đất còn ướt; gốc thâm đen, có mùi hôi; mặt đất có rêu, nấm hoặc ruồi nhỏ bay quanh chậu.

Thiếu nước

Lá héo, giòn, khô mép; đất co lại tách khỏi thành chậu; chậu rất nhẹ; nước tưới chảy tuột xuống đáy rất nhanh.

Xử lý khi cây bị úng

Ngừng tưới, đưa cây ra chỗ thoáng, kiểm tra lỗ thoát nước. Nếu rễ đã thối, cắt bỏ phần rễ hỏng và thay đất mới thoát nước tốt.

Xử lý khi đất khô kiệt

Ngâm đáy chậu vào chậu nước khoảng mười lăm đến hai mươi phút cho đất hút lại nước, rồi nhấc ra để ráo.

• Trước chuyến đi vài ngày, ngắt bớt hoa, nụ và lá già để giảm lượng nước cây cần; không bón phân ngay trước khi đi.
• Tưới đẫm trước khi đi và dời cây vào nơi sáng nhưng không có nắng gắt, để cây thoát hơi nước chậm hơn.
• Gom các chậu lại gần nhau để giữ ẩm chung; đặt trên khay có lớp sỏi ngập nước nông, đáy chậu không chạm nước.
• Dùng bấc dẫn nước: một đầu dây vải cotton hoặc dây bấc chuyên dụng cắm sâu vào đất, đầu kia đặt trong bình nước cao hơn mặt chậu.
• Chai nhựa có nắp đục lỗ nhỏ úp ngược cắm vào đất có thể cấp nước chậm trong vài ngày; nên thử trước khi đi để biết tốc độ nhỏ giọt.
• Chậu tự tưới có ngăn chứa nước dưới đáy phù hợp cây ưa ẩm vừa, giữ nước được khá lâu tuỳ kích cỡ.
• Với chuyến đi dài hoặc nhiều cây, bộ hẹn giờ tưới nhỏ giọt hoặc nhờ người tưới định kỳ là phương án an toàn hơn. Nên chạy thử bộ hẹn giờ vài ngày trước khi đi.

Hệ thống tưới cây tự động giúp cấp nước đều đặn, tiết kiệm công sức và thường tiết kiệm nước hơn tưới tay nếu được thiết kế đúng. Có ba kiểu phổ biến, có thể kết hợp trong cùng một khu vườn.

Trước khi chọn hệ thống, Quý khách nên xác định diện tích từng khu, số lượng chậu, áp lực nước tại vòi và vị trí có nguồn điện. Với ban công vài chục chậu, một bộ hẹn giờ gắn vào vòi cùng ống nhỏ giọt thường là đủ; với sân vườn biệt thự có thảm cỏ, cần thiết kế chia khu, tính lưu lượng và đi ống âm đất.

Tưới nhỏ giọt

Đưa nước trực tiếp vào gốc từng chậu hoặc từng cây qua đầu nhỏ giọt; ít thất thoát, lá khô ráo; hợp ban công, chậu cây, bồn hoa, hàng rào cây.

Phun mưa, phun sương

Phù hợp bồn hoa, vườn lan, khu cây ưa ẩm; cần bố trí để không phun lên tường, cửa kính hoặc lối đi.

Tưới phun (béc tưới) cho thảm cỏ

Đầu phun xoay hoặc phun góc phủ đều diện tích cỏ; cần tính áp lực nước và bán kính phun để không bỏ sót hoặc chồng lấn quá nhiều.

• Bộ phận cơ bản gồm bộ hẹn giờ hoặc tủ điều khiển, van điện từ, bộ lọc, van giảm áp, ống dẫn chính, ống nhánh và đầu tưới.
• Ưu tiên tưới vào khung giờ sáng sớm; mỗi khu có thời lượng riêng, nên chạy thử và quan sát độ thấm của đất để điều chỉnh.
• Lắp bộ lọc ở đầu nguồn để tránh cặn làm nghẹt đầu nhỏ giọt; vệ sinh lọc định kỳ.
• Chia khu tưới theo nhu cầu nước: cỏ, cây bụi, chậu cây và cây ưa ẩm nên ở các khu riêng.
• Thiết bị điện ngoài trời phải dùng loại có cấp bảo vệ chống nước phù hợp, đi dây gọn và có thiết bị chống giật; nếu không chắc chắn, nên nhờ thợ điện có chuyên môn.
• Mùa mưa, giảm thời lượng hoặc tạm dừng lịch tưới; một số bộ điều khiển hỗ trợ cảm biến mưa.
• Ở chung cư, hỏi ban quản lý trước khi đấu nối nguồn nước hoặc khoan tường.

Với sân vườn biệt thự, khuôn viên toà nhà hay văn phòng nhiều cây, việc tưới đúng lượng và đúng lúc là nền tảng để cây khoẻ. Dịch vụ chăm sóc sân vườn, cảnh quan của UpClean bao gồm tưới, cắt cỏ, tỉa cây, bón phân, dọn vườn và kiểm tra hệ thống tưới hiện có; khi cần, đội ngũ tư vấn phương án bố trí tưới nhỏ giọt hoặc tưới phun phù hợp từng khu vườn. Báo giá trọn gói sau khảo sát miễn phí.